نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست؟
عالی
59%
 
خوب
23%
 
معمولی
5%
 
ضعیف
10%
 
  • تلگرام
  • تلگرام
امروز
۱۳۹۵ شنبه ۲۰ آذر
اِسَّبِت ١٠ ربيع الاول ١٤٣٨
Saturday, December 10, 2016
کد : 672-52653      تاریخ ایجاد : ۱۳۹۳ دوشنبه ۵ خرداد   آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۳ دوشنبه ۵ خرداد    تعداد بازدید : 87

اصفهان؛ شهر مسجدهای قدیمی

روزنامه هفت صبح: اصفهان شهری قدیمی ‌با مساجد زیباست.این شهر دارای دو مسجد تاریخی است که در فهرست آثار جهانی به ثبت رسیده، یکی مسجد امام و دیگری مسجد جامع عتیق. اگر در محله‌های قدیمی ‌شهر اصفهان راه بروید، در هر کوچه و برزن می‌توانید مسجدی تاریخی را ببینید که گاه عمرشان به قرون اولیه اسلام می‌رسد اما بیشتر این مساجد از دوران صفویه به جای مانده‌اند به همین دلیل شاید بتوان اصفهان را غیر از قطب گردشگری تاریخی به نوعی یکی از قطب‌های مهم گردشگری زیارتی هم نام برد، برای هر گردشگری شیرین است که نمازش را در مسجدی تاریخی اقامه کند، مسجدی که می‌داند مردم از صدها سال پیش در آن نماز می‌خواندند و هر سجاده‌اش یادگار ایرانیان گذشته است.

مسجدی جهانی

به جرأت می‌توان گفت که مسجد جامع عتیق اصفهان با آن شاخصه‌های منحصر به‌فردش، موزه ای برای معمارى ایران است؛ آلبومى از هنر معمارى ایرانى ـ اسلامی. این مسجد را می‌توان نگین مساجد اصفهان نامید.این مسجد کمتر مورد توجه گردشگران بوده و به همین دلیل آن را مفصل‌تر معرفی می‌کنیم.
 


شهرهای استان اصفهان - دیدنی های استان اصفهان - اصفهان؛ شهر مسجدهای قدیمی

مسجد جامع اصفهان خرقه‌اى است هزارگون به ارث رسیده از گذشتگان که در طول 12 قرن هر وارثى نقشى بر اندام آن انداخته، از معمارى ساده آن در قرن دوم هجری قمری گرفته تا آجرکارى‌هاى سلجوقى و نقوش کاشى‌کارى صفوى همه و همه این مسجد قدیمی ‌در جهان اسلام را واجد شرایط برای ثبت جهانی در یونسکو کرده است.کاوش‌ها روشن ساخته‌اند که این مسجد روی آثار صدر اسلام و پیش از آن بنیان نهاده شده که البته ابعاد آن محدود و در جهت قبله با مشکلاتی مواجه بوده است.طرح نخستین مسجد به گونه بومسلمی (شبستان ستوندار) بوده که در سال ۱۵۶ هجری ساخته شده و کاوش‌ها،موقعیت آن را روشن ساخته‌اند. محراب و بخش بزرگی از دیوار سوی قبله مسجد کهن با گچبری ناب و بی‌همتا در زیر کف شبستان جنوبی مسجد کنونی یافت شده است. سوی قبله مسجد کهن با سوی قبله کنونی ۲۰ تا ۳۰ درجه اختلاف دارد.در اوایل قرن سوم هجری قمری، این مسجد کهن ویران شده و بر ویرانه‌های آن مسجدی بزرگ‌تر نزدیک به ده جریب ساخته شده است که طرح شبستان ستوندار آن با میانسرایی در میان و شبستان‌هایی پیرامون آنکه بخش جنوبی با شش دهانه، شمالی با چهار دهانه و شرقی و غربی با دو دهانه ساخته شده بوده است.

در سده چهارم در روزگار آل بویه بخش‌هایی به ساختمان مسجد اضافه شد؛ بدین‌گونه که یک دهانه به شبستان‌ها با کوچک‌تر کردن میانسرا افزوده شد،ستون‌های نما دارای آجر‌کاری شد اما در سده پنجم و ششم (پس از آتش‌سوزی سال 515 هجری قمری )دگرگونی‌های بنیادی در معماری مسجد رخ داد و مسجد به چهار ایوانی تبدیل شد.باید گفت که مسجد جامع اصفهان از مساجدى است که محراب‌هاى متعددى دارد .بلند آوازه‌ترین محراب آن در ضلع شمالى ایوان غربى آن در شبستانى که به وسیله اولجایتو فرمانرواى ایلخانى ساخته شد قرار دارد. این محراب نمونه نفیسى از تزئین گچبرى است و در دو سوى تورفتگى تاق‌دار آن دو ستون کوچک تعبیه شده و کمان نوک تیزى بالاى آنها را به هم متصل مى‌کند .همچنین مسجد جامع عتیق اصفهان در فهرست آثار جهانی یونسکو قرار گرفت.این مسجد در سی و ششمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در شهر«سن پترزبورگ» روسیه توانست صفت جهانی شدن را از آن خود کند.

مجموعه آثار به جای مانده از این مسجد، کاشیکاری منقش به اشعار نظامی‌، کاشیکاری معرق کتیبه به خـط آرامی‌پیش از اسلام، گچبری از دوران ساسانی، انواع سفال و شیشه با رنگ‌های آبی، زرد و قرمز با روکش طلا متاثر از هنر ساسانی است .در مدت 25 سال کاوش‌های باستان‌شناسی در محـدوده این بنا تاکنون بیش از 10 هزار قطعه انواع شیشه، 500 قطعه گچبری، 200 نقاشی دیواری و پنج هزار قطعه انواع سفال از حفاری‌های این مسجد به دست آمده است.این مسجد در سال 1310 با شماره 95 در فهرست آثار ملی ایران جای گرفت.علاقه‌مندان به تماشای این مسجد نیز می‌توانند به میدان قیام، سبزه میدان، خیابان ‌هارونیه مراجعه کنند. مسجد شیخ لطف‌اللهمسجد شیخ لطف‌الله از شاهکارهای معماری و کاشیکاری قرن یازدهم است و به فرمان شاه عباس اول در مدت 18 سال بنا شده است . سر در معرق این مسجد تا پایان سال 1011 ساخته شده و اتمام ساختمان و تزئینات آن در سال 1028 قمری پایان یافت.

کتیبه سر در آن به خط ثلث علیرضا عباسی دز سال 1012 قمری است و معمار و بنای مسجد، استاد محمد رضا اصفهانی بوده است که نام او در داخل محراب مسجد در دو لوحه کوچک آورده شده است.شیخ لطف‌الله از علمای بزرگ شیعه از مردم میس و از قراء جبل عامل؛ لبنان امروزی بوده است که به دعوت شاه عباس اول، اصفهان را محل اقامت خود قرار داد.

به منظور تجلیل از او این مسجد برای تدریس و نمازگزاری وی اختصاص داده شد و وجه تسمیه مسجد مزبور به نام شیخ لطف‌الله از همین جهت است. شیخ لطف‌الله شش سال قبل از در‌گذشت شاه عباس اول وفات یافت.

محراب مسجد شیخ لطف الله از شاهکارهاى بى‌نظیر هنر معمارى و از زیباترین محراب‌های است که در مساجد دیگر اصفهان مى‏توان مشاهده کرد.این محراب با کاشی‌کارى معرق و مقرنس‌هاى بسیار دلپذیر تزئین شده است.

درون محراب دو لوح وجود دارد. در اطراف محراب کتیبه‏هایى به خط علیرضا عباسى و خطاط دیگرى که باقر نام داشته است، دیده مى‏شود.این مسجد هم در میدان نقش جهان ضلع شرقی قرار دارد.

 تنها مسجد غیرمتقارن دنیامسجد امام، تنها مسجد در دنیاست که در تمام اجزایش هیچ‌گونه تقارن و همانندی به چشم نمی‌خورد؛این مسجد در ضلع جنوبی میدان نقش جهان اصفهان واقع است و در زمان صفویان، برای اقامه نماز جمعه توسط شاه، درباریان و مردم عامه ساخته شد.

اگر در ورودی را با دقت نگاه کنید، پی می‌برید؛ برعکس دیگر مساجد تقارنی در آن نیست؛ علاوه بر زیباتر شدن آن، دو نوع نظر درباره آن وجود دارد؛ نظر اول این است که چون خداوند یکی است و بی‌همتاست و دیگر اینکه نمادی از آغاز زندگی که از یک گلدان شروع می‌شود و در طرف دیگر پایان زندگی و مرگ آدمی ‌است؛ حتی سکوهای مقابل مسجد هم با یکدیگر متفاوتند و زمانی که قدم به صحن مسجد می‌گذاریم، باز هم این عدم تقارن و یکسانی در همه جا مشهود است. روی در ورودی مسجد، جای سه گلوله است که گفته می‌شود، در زمان جنگ با روس‌ها ایجاد شده است.

پس از طی یک حیاط کوچک، وارد یک سالن خالی می‌شوید. در کف آن یک قطعه سنگ با رنگی متفاوت و تیره جلب توجه می‌کند. این سنگ را «سنگ شیطان» می‌نامند. مؤذن با ایستادن روی آن و اذان گفتن، به دنیا پشت می‌کند؛ همچنین وقتی در این سالن کسی چیزی بگوید و یا با ایجاد کوچک‌ترین صدا، هفت بار انعکاس آن شنیده می‌شود؛ درنتیجه زمانی که مؤذن در آنجا اذان می‌گفت، در تمام میدان صدایش می‌پیچید.

 دیگر مساجد اصفهاندر اینجا تنها به تعدادی از مساجد تاریخی اصفهان اشاره می‌کنیم: مسجد جمعه: به جا مانده از دوره دیالمه، ثبت در سال 1310.نشانی: محله باب المسجدمسجد شیعا: به جا مانده از دوره سلجوقیان.ثبت در سال 1310، نشانی: میدان قیام، سبزه میدان، خیابان‌ هاتفمسجد میدان: به جا مانده از دوران سلجوقیان، ثبت در سال 1311، نشانی: انتهای خیابان میرعماد، در امتداد راسته بازار بزرگ شهرمسجد علی: به جا مانده از دوره سلجوقیان و صفویه.ثبت در سال 1310.نشانی: میدان قیام سبزه میدان، خیابان ‌هارونیهمسجد ساروتقی: به جا مانده از صفویه،ثبت در سال 1310، نشانی: میدان امام، بازارچه حسن آباد، کوی امامزادهمسجد حکیم: به جا مانده از صفویه، ثبت در سال 1313، نشانی: خیابان عبدالرزاقمسجد شمس‌آباد: به جامانده از صفویه، ثبت در سال 1348، نشانی: خیابان شیخ بهاییمسجد آقانور: به جامانده از صفویه، ثبت در سال 1377، نشانی: محله تاریخی دردشت، کوچه مسجدآقا نورمسجد وزیر: به جامانده از دوران صفویه، ثبت در سال 1321، نشانی: خیابان ملاحبیب الله شریف، ابتدای گذر در اصفهانمسجد درجوباره: به جا مانده از قرن دهم، ثبت در سال 1315، نشانی: میدان قیام، سبزه میدان، بازار غازمسجد ایلچی: به جامانده از قرن یازدهم، ثبت در سال 1315، نشانی: چهارراه شکرشکن، چهارراه احمدآبادمسجد سرخی: به جا مانده از قرن یازدهم، ثبت در سال 1315، نشانی: چهارباغ پایین، کوچه مسجد سرخیمسجد خان: به جا مانده از قرن یازدهم، ثبت در سال 1318، نشانی: خیابان ولیعصر، کوچه مسجد خانمسجد علیقلی آقا: به جا مانده از قرن 12، ثبت در سال 1313، نشانی: خیابان مسجد، سیدچهارسوق علیقلی آقامسجد رکن‌الملک: به جامانده از قرن 13، ثبت در سال 1357، نشانی: مجموعه تخت فولادمسجد رحیم‌خان: به جامانده از قاجاریه،ثبت در سال 1377، نشانی: محله نونارون، کوچه مسجد رحیم خان

نظر شما :
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید
captcha