نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست؟
عالی
59%
 
خوب
23%
 
معمولی
5%
 
ضعیف
10%
 
  • تلگرام
  • تلگرام
امروز
۱۳۹۵ جمعه ۱۹ آذر
اِجُّمعَة ٩ ربيع الاول ١٤٣٨
Friday, December 09, 2016
کد : 672-50671      تاریخ ایجاد : ۱۳۹۳ دوشنبه ۲۹ ارديبهشت      تعداد بازدید : 279

جنون لاغري، تب زيبايي

آنها فقط به تصوير همان زن لاغر اندام فكر مي‌كنند و در رويايشان، او را، خودشان مي‌بينند. البته كاش فقط به لاغري موضعي اكتفا مي‌شد.

تصوير صفحه تلويزيون، زني است كه در لباس‌هايش جا نمي‌شود. در كادر صفحه تلويزيون هم جا نمي‌شود. گوشه لب‌هاي زن فرو افتاده و چهره‌اش به دلقكي شبيه است كه از افزايش وزن مي‌خواهد گريه كند. تصوير يك قوطي جاي زن را مي‌گيرد و كابوس زن چاق مي‌شكند. قوطي متعلق به داروي لاغري است. داروي گياهي لاغري بدون عوارض و با قابليت كاهش وزن موضعي و كل بدن تا 10 كيلو در هر ماه.

شماره تلفني روي حاشيه پايين صفحه تلويزيون زيرنويس شده. پيش شماره‌ها مربوط به اپراتورهاي دوم و سوم و چهارم تلفن همراه است. شماره تلفن‌هاي همراهي كه صاحبش هيچ نام و نشاني ندارد و ممكن است همسايه يا خويشاوند من و شما باشد اما به عنوان نماينده توزيع اين داروي بي‌اصل و نسب در ايران معرفي شده است. كمي بعدتر، تصوير زن دوباره روي صفحه تلويزيون ظاهر مي‌شود.

زن، لاغر شده و لبخند روي لبش در حال بيرون زدن از كادر صفحه تلويزيون است. روي يك فرش قرمز در حال راه رفتن است در حالي كه نگاه تمام مهمانان به زن خوش‌اندام و لاغر دوخته شده است... دروغ، شاخص‌ترين ويژگي تبليغات دارويي در شبكه‌هاي ماهواره‌هاي فارسي زبان است. توليد‌كنندگان اين تبليغات به هيچ اصلي جز كسب درآمد فكر نمي‌كنند. الفباي تبليغ كالاهاي غيرمجاز و ممنوع هم همين است.

اگر 10 هزار داروخانه سراسر كشور را بگرديد هيچ اثري از داروهاي تبليغ شده در شبكه‌هاي ماهواره‌يي پيدا نمي‌كنيد. همين امر مي‌تواند يك عامل مهم براي صرفنظر كردن از تهيه و مصرف اين داروها باشد. اما مردم ايران، آن افرادي كه از خريداران پر و پا قرص اين داروها هستند هيچ گوشي براي شنيدن اين نبايدها ندارند.

آنها فقط به تصوير همان زن لاغر اندام فكر مي‌كنند و در رويايشان، او را، خودشان مي‌بينند. البته كاش فقط به لاغري موضعي اكتفا مي‌شد. داروهاي افزايش قواي جنسي، داروهاي افزايش قد، تجهيزات كوچك كردن بيني، داروي افزايش قدرت حافظه، اينها فهرست رنگارنگي از زير پا گذاشتن وجدان مردان و زناني است كه پشت پرده نازك تبليغات محصولات‌شان پنهان شده‌اند و فقط به واژه سه حرفي «سود» فكر مي‌كنند.

چندي قبل و در اوج تبليغ ماهواره‌يي دستگاه كوچك‌كننده بيني كه مانند يك گيره روي بيني قرار مي‌گرفت، مسوولان انجمن جراحي پلاستيك كشور از يك واقعيت تلخ پرده برداشتند و اينكه بعد از مدتي، مصرف‌كنندگان اين دستگاه با مشكل بسته شدن عروق خوني بيني مواجه خواهند شد و نيازمند عمل جراحي و صرف هزينه بسيار گزاف براي بازگرداندن سلامت از دست رفته يك عضو مهم بدن‌شان خواهند بود.

در ميزگرد براي بررسي مضرات داروهاي تبليغ شده در شبكه‌هاي ماهواره‌اي، رضا لاري پور؛ مديركل روابط عمومي سازمان نظام پزشكي به عنوان سخنگوي جامعه پزشكي، رضا حسينمردي؛ خبرنگار حوزه بهداشت و درمان در صدا و سيما و نماينده رسانه‌هاي تصويري و شنيداري، محمد هاشمي؛ مدير روابط عمومي سازمان غذا و دارو به عنوان سخنگوي اين سازمان و عباس ياراحمدي؛ مديركل حقوقي سازمان غذا و دارو حضور يافتند تا به چالش‌هاي قانوني در برخورد با توزيع‌كنندگان اين داروها و البته ريشه گرايش مردم به استفاده از اين داروها پاسخ دهند.

حدود سه هفته قبل دكتر رسول ديناروند؛ رييس سازمان غذا و دارو خبر داد كه سه نفر از هموطنان بر اثر مصرف داروي لاغري HERBAL SLIMMING كه به عنوان يك داروي گياهي در شبكه‌هاي ماهواره‌يي فارسي‌زبان تبليغ مي‌شده، جان خود را از دست داده‌اند. در حالي كه پيش‌بيني مي‌شود موارد فوت بر اثر مصرف داروهاي تبليغ شده در اين شبكه‌ها كه البته صرفا داروهاي لاغري نبوده و تنوع گوناگون هم دارد، بيش از سه مورد باشد اما به دليل آنكه كالبدشكافي بر موارد فوت انجام نشده، بنابراين، گزارشي هم درباره اين موارد ثبت نمي‌شود. غير از خبر اعلام شده، سازمان غذا و دارو آيا در اين سال‌ها گزارشي در مورد عوارض مصرف اين داروها دريافت كرده؟

هاشمي: قطعا موارد و عوارض بيش از اين بوده و شايد عده‌يي از بيماران هم متوجه بودند كه به دليل مصرف اين داروها دچار عارضه و بيماري شده‌اند. به هر حال ما با خطوط تلفن چهار هزار توماني و امكان ارزان در اختيار داشتن ماهواره براي هر شهروند ايراني مواجهيم و شايد بايد به طور جداگانه در اين باره بحث كرد كه چه انگيزه‌يي باعث مي‌شود مردم به سمت شبكه‌هاي ماهواره‌يي به عنوان يك تفريح پناه ببرند.

جنون لاغري، تب زيبايي

اما در پاسخ به شما، حدود دو هفته قبل خانمي به ما مراجعه كرد و يكي از معتبرترين نشريات سلامت محور كشور را همراه داشت كه تبليغ يكي از همين داروهاي لاغري ماهواره‌يي هم در اين نشريه منتشر شده بود. پزشك معالج اين دارو را براي اين خانم نسخه كرده بود و پيگيري ما نشان داد كه اين دارو هيچ مجوزي نداشت. اين خانم با مصرف اين دارو دچار تنگي نفس، تومور مغزي و فلج يك طرف بدن شده بود.

بيمار، دارو را از كجا تهيه كرده؟

هاشمي: از طريق همين شماره تلفن‌هاي مشكوك. در واقع اگر نهادهاي مسوول به وظايف قانوني خود عمل و شماره‌هاي تلفن را پيگيري مي‌كردند يا حتي اگر وزارت ارشاد نظارت بيشتري بر اين مجلات و تبليغات آنها اعمال مي‌كرد نبايد به اين مرحله مي‌رسيديم.

پس اين داروها در داروخانه امكان توزيع و فروش ندارد؟

هاشمي: داروها يا با نسخه هستند يا بدون نسخه. تاكيد سازمان غذا و دارو اين است كه تمام داروها بايد از داروخانه تهيه شود. اين سوال براي ما مطرح بود كه آيا پزشك، آگاهانه يا ناآگاهانه اين دارو را به بيمار معرفي كرده كه در هر دو صورت قصور مطرح است.

وقتي نظارت كافي بر سيستم اطلاع‌رساني اعمال نمي‌شود، نمي‌توانيم فكر كنيم كه امروز با وجود شبكه‌هاي ماهواره‌يي و اينترنت، مي‌توانيم ورودي اطلاعات را مسدود كنيم. ما يك جامعه در حال گذار هستيم كه در چنين جامعه‌يي، افراد مدعي مدرنيسم اما با پس زمينه ذهني كاملا سنتي، كافي است در مديوم مدرني به نام اينترنت يا ماهواره تبليغ اين داروها را ببينند كه طبيعي است آن رنگ و لعاب زيبا آنها را جذب خواهد كرد.

به نظر مي‌رسد كه اين شبكه‌ها در مخاطب‌شناسي بسيار موفق بوده‌اند و متاسفانه ما نه‌تنها در مقابل اين جريان هيچ عكس‌العملي نشان نداديم بلكه بسياري از تبليغات صدا و سيما هم كپي تبليغات همين شبكه‌هاي ماهواره‌يي است.

البته با اين تفاوت كه ما به عوامل صدا و سيما دسترسي داريم اما عوامل شبكه‌هاي ماهواره‌يي در دسترس نيستند.

هاشمي: و البته مردم هم براي صدا و سيما اعتبار قايلند و حتي مسوول اين نشريه متخلف هم با وجود انتشار همين تبليغ مي‌داند كه نظارتي بر مندرجات آن صورت مي‌گيرد.

نگاه جامعه پزشكي به داروهاي ماهواره‌يي چيست؟ ممكن است در ميان اعضاي جامعه پزشكي، فردي نسبت به اين داروها اطميناني داشته يا براي بيمه تجويز كند؟ آيا پزشكان اجازه تجويز داروهاي ماهواره‌يي را دارند و در صورتي كه اين اقدام تخلف محسوب مي‌شود، برخورد سازمان نظام پزشكي با پزشكاني كه اين داروها را تجويز كرده‌اند، چگونه است؟

لاري‌پور: قاطبه جامعه پزشكي نسبت به داروهاي توليد داخل كه اگرچه، گهگاه كيفيت نازل‌تري نسبت به توليدات خارجي دارند، اطمينان دارد و داروهاي داخلي را تجويز مي‌كنند. داروهاي خارجي هم در صورتي تجويز مي‌شود كه تاييد FDA يا مجوز داروهاي ژنريك وزارت بهداشت را داشته باشد.

اگر يك پزشك، داروي ماهواره‌يي را تبليغ كرده بايد از دو منظر مورد بررسي قرار بگيرد يا كه به دليل تعرفه بالاي واردات داروهاي خارجي، پزشك هم در اين سوداگري شريك شده كه البته معمولا پزشكان كمتر وارد اين عرصه مي‌شوند يا كه پزشك هم ناآگاهانه تحت تاثير تبليغات اين دارو قرار گرفته و با چند بيمار مواجه شده كه با مصرف يك داروي تبليغ شده در اين شبكه‌ها نتايج مثبتي گرفته‌اند و بنابراين، پزشك هم ناآگاهانه اين دارو را براي بيمار خود تجويز مي‌كند.

اما در مورد انتشار تبليغات خلاف در نشريات و رسانه‌ها، سازمان نظام پزشكي با وزارت ارشاد مكاتبه كرد و بارها از صدا و سيما و ساير رسانه‌ها خواستيم كه براي پخش و انتشار هر مطلب پزشكي، بهداشتي، درماني، آرايشي بايد مجوز سازمان نظام پزشكي و اداره كل نظارت بر تبليغات سازمان نظام پزشكي را كسب كنند.

ما نمي‌توانيم محتواي تمام نشريات را رصد كنيم اما وزارت ارشاد كه مجوز انتشار نشريات را صادر مي‌كند بايد بر مجوز تبليغات آنها هم نظارت داشته باشد. البته تا امروز در سازمان نظام پزشكي هيچ شكايتي از پزشك بابت تجويز داروي تبليغ شده در شبكه‌هاي ماهواره‌يي يا بروز عوارض بر اثر مصرف اين داروها ثبت نشده و حتي خانم مراجعه‌كننده به سازمان غذا و دارو، به سازمان نظام پزشكي مراجعه نكرده تا از تجويز اين پزشك و بروز عوارض شكايت كند.

در حالي كه امروز پرونده‌هايي در دست داريم كه شكايت از مسوولان داروخانه‌ها بابت تحويل داروي اشتباه يا حتي تجويز اشتباه پزشك در آنها ثبت شده و در حال پيگيري است.

اين امكان وجود دارد كه پزشك چنين دارويي را تجويز كند و حتي مصرف اين دارو بدون عارضه بوده يا شكايتي هم صورت نگيرد اما نسخ پزشكي از باب نحوه تجويز دارو بايد رصد شود. دستورالعمل سازمان نظام پزشكي براي برخورد با پزشكاني كه داروي تبليغ شده در شبكه ماهواره را براي بيمار تجويز مي‌كنند، چيست؟

لاري‌پور: جامعه پزشكي آرزوي آن را دارد كه قانون تجويز منطقي دارو در كشور اجرا شود كه تا به امروز هم اتفاق نيفتاده است. البته گزارش‌هاي سازمان غذا و دارو درباره نرخ مثلا دگزامتازون يا آنتي‌بيوتيك‌ها نشانگر آن است كه تجويز منطقي دارو نداريم. اما يكي از اقدامات سازمان نظام پزشكي كه اختيار انجام آن از سوي وزير بهداشت تفويض شده، تعيين صلاحيت حرفه‌يي پزشكان است به اين معنا كه پزشك، پروانه صلاحيت حرفه‌يي دريافت كرده و هر چند سال يك‌بار هم از نظر مهارت علمي و عملي مورد تاييد كارشناسان قرار بگيرد.

در اين صورت، قطعا نرخ خطاهاي پزشكي، كاهش چشمگيري خواهد داشت. رييس سازمان غذا و دارو هم اعلام كرده كه قرار است نسخه‌نويسي الكترونيك اجرا شود. در اين صورت هم نظارت بر تجويز داروها و رعايت قوانين امكان‌پذير خواهد شد و يكي از وجوه تاييد صلاحيت حرفه‌يي هم رصد نسخه‌نويسي پزشكان خواهد بود. اما در حال حاضر اگر شكايتي درباره قصور پزشك نسبت به داروي تجويز شده ثبت شود با توجه به بندهاي چندگانه‌يي كه در قانون ديده شده، راي صادر مي‌شود.

چرا مردم طي چند سال اخير تا اين حد به شبكه‌هاي ماهواره‌يي فارسي‌زبان اطمينان پيدا كرده‌اند كه حتي سلامت خود را به دست تبليغات اين شبكه‌ها مي‌سپارند؟

حسينمردي: مردم ما بسيار تشنه اطلاعات و پديده‌هاي جديد هستند. داروهاي جديد براي لاغري هم از جمله همين اطلاعات است. البته بايد وسعت داروهاي تبليغ شده در ماهواره را به داروهاي افزايش قواي جنسي هم توسعه دهيم كه خطري كمتر از داروهاي لاغري ندارد. شايد يك بيمار قلبي و مصرف‌كننده نيتروگليسيرين، با مصرف داروهاي افزايش قواي جنسي تبليغ شده در ماهواره دچار ايست قلبي شود.

شايد بسياري از عوارض مصرف اين داروها ثبت نمي‌شود. شايد بسياري از اين موارد به دليل قبح موضوع برملا نمي‌شود. امروز حتي جوان‌هاي ما هم اين داروها را مصرف مي‌كنند و شايد به دليل آگاهي ناكافي مردم از عوارض اين داروهاست. با وجود آنكه تعداد شبكه‌ها و رسانه‌هاي مرتبط با سلامت در كشور ما كم نيست اما مردم ايران توجه ويژه‌يي به تبليغات سينه به سينه دارند.

تبليغاتي كه از دوست و آشنا مي‌شنوند يا از طريق ماهواره پيگيري مي‌كنند و ماهواره را به عنوان يك سند مورد استناد قرار مي‌دهند كه البته چنين نگاهي به ماهواره به دليل ضعف رسانه‌هاي داخل كشور است.

رسانه‌يي مانند صدا و سيما يا نشريات بايد فضايي براي مطرح كردن تمام موضوعات در اختيار داشته باشند و حتي اين نوع تبليغات هم بايد كاناليزه شده و در شبكه‌هاي سلامت پخش شود. بر اساس قانون صدا و سيما، عملا سازمان صدا و سيما مجاز به تبليغات پزشكي اعم از پزشك و تجهيزات و دارو نيست كه در وهله اول بايد همين مساله برطرف شود.

ولي امروز ما در صدا و سيما تبليغات پزشكي داريم.

حسينمردي: بله به اين شكل كه صدا و سيما براي آنكه مخارج خود را تامين كند، از پزشك دعوت مي‌كند تا با پرداخت مبلغي در يك برنامه مشاركتي شركت كرده و توان و تخصص و ابزارهاي مورد استفاده خود را مطرح كند در حالي كه ما مي‌توانيم در شبكه سلامت تمام اين مسائل را مطرح كنيم و حتي درآمدزايي اين شبكه از طريق همين تبليغات تاييد شده و داراي مجوز باشد. تا زماني كه چنين فضايي در اختيار نداريم، تخلف و حاشيه هم وجود دارد. ما بايد سوپاپ اطمينان ايجاد كنيم.

بايد مسيري ايجاد شود و به مردم آگاهي بدهيم كه تمام اطلاعات دقيق را از اين مسير دريافت كنند. يك واقعيت كه مردم ما از آن بي‌خبرند اين است كه بسياري از كشورها مانند امريكا، بعضي از داروهاي توليد شده خود را در كشورهاي جهان سوم تست مي‌كنند. در واقع، ماهواره و مردم ما ابزاري براي آزمايش‌هاي باليني اين كشورها هستند تا بتوانند با انجام سومين مرحله آزمايش، تاييديه نهايي محصول دارويي را دريافت كنند.

بايد به مردم آموزش دهيم كه آنها نمونه‌هاي آزمايشي اين داروها شده‌اند. وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشكي بايد به مردم اين هشدارها را بدهند. هيچ تحقيقي بر محتواي اين داروها انجام نمي‌شود و تا آن زمان كه وزارت بهداشت به وظيفه اطلاع‌رساني خود عمل كند، دارو بر مردم آزمايش شده و توليد‌كنندگان دارو هم از طريق كانال‌هاي ارتباطي و مخاطبان و ثبت موارد فروش متوجه ايرادهاي دارو مي‌شوند كه البته يك چرخه مافيايي و بسيار كثيف است. در عين حال، پزشك هم مي‌تواند يك ابزار اطلاع‌رساني به مردم باشد.

برخي پزشكان از طريق نمايندگان شركت‌هاي دارويي يا تجار با داروهاي ماهواره‌يي آشنا مي‌شوند و حتي ممكن است درصدي هم به آنها پرداخت شود اما پزشكان هم از عوارض و تركيبات دارو اطلاع نداشته باشند. اما توجه داشته باشيد كه داروهاي تبليغ شده در ماهواره به هيچ‌وجه در نسخ بيمه نوشته نمي‌شود چون سازمان‌هاي بيمه‌گر اين داروها را پوشش نمي‌دهند.

هاشمي: اين دارو در دفترچه بيمه نوشته نشده بود.

حسينمردي: پس روي سربرگ خصوصي پزشك تجويز شده كه قابل نظارت هم نيست. برخي پزشكان هم به اين جريان آلوده مي‌شوند و دارو را تجويز مي‌كنند بدون آنكه در مورد تحقيقات مرتبط اطلاعي داشته باشند.

بعد از بروز عوارض، آنها هم از جزييات مطلع مي‌شوند. البته ما جامعه پزشكي را از اينكه بخواهد به خاطر سود و نفع مالي، سلامت بيمار را به خطر بيندازد بري مي‌دانيم علاوه بر آنكه تعداد داروهاي لاغري و ضد چاقي در كشور آنقدر زياد است كه براي تمام مردم كفايت مي‌كند. اما تبليغ داروهاي ماهواره‌يي توسط باندهاي مافيايي هدايت مي‌شود تا به سودهاي كلان و البته نتايج تحقيقات‌شان برسند.

سازمان غذا و دارو يك خط ارتباطي براي ارائه اطلاعات پزشكي دارد كه متاسفانه در موارد بسيار، پاسخگويان اين خط ارتباطي، اطلاعات كافي نداشته و فرافكني مي‌كنند و حتي نشاني داروخانه و داروهاي موجود را نمي‌دانند و فاقد دانش روز بوده و بايد تحت آموزش قرار بگيرند. مراجعه‌كننده به اين خطوط ارتباطي ممكن است يكي از بينندگان شبكه‌هاي ماهواره‌يي باشد و بعد از تماشاي تبليغ داروي خاص با اين خطوط ارتباطي تماس بگيرد.

جنون لاغري، تب زيبايي

هاشمي: ما درباره پديده‌يي صحبت مي‌كنيم كه از نظر جمهوري اسلامي از اصل زير سوال است. اما به هر حال واقعيت دارد و نمي‌توانيم منكر وجودش شويم. كافي است روي پشت‌بام‌تان برويد تا بشقاب‌هاي ماهواره را بر فراز بام‌هاي خانه‌ها ببينيد. ما بايد با اين مساله كنار بياييم كه مي‌خواهيم در قبال ماهواره چه برنامه‌يي داشته باشيم

ياراحمدي: براي برخورد با شركت‌هاي داخلي يا افراد توزيع‌كننده اين داروها همان قوانين مصوب سال 1334 و 1346 و اصلاحيه سال 1353 و قانون تشكيلات وزارت بهداشت كفايت مي‌كند كه فرد غير داروساز كه مرتكب توليد تركيب دارويي شده يا آن را توزيع و عرضه كند تا مرحله اعدام هم محكوم خواهد شد

حسينمردي:
اگر امروز كاهش وزن و افزايش قواي جنسي مورد توجه مردم است، تا 30 سال آينده هم نمي‌توانيم در شبكه‌هاي صدا و سيما درباره اين موضوعات حتي با جهت‌گيري خانوادگي و مشكلات زناشويي صحبت كنيم. براي جاي خالي اين مباحث بايد كسي كه در جايگاه رييس شوراي سياستگذاري صدا و سيما نشسته تصميم‌گيري كند

لاري‌پور: در كدام نقطه از جهان رسم است كه براي يك فرد بدون آنكه توسط پزشك معاينه شود و حتي بدون آنكه پزشك را ببيند دارو تجويز شود؟ مردم ما قاعدتا بايد عاقل‌تر از اين باشند كه به صرف ديدن يك تبليغ يا نمونه‌هايي از تبليغ، دارو بخرند

در شهرستان‌ها تفريحات مردم آنقدر كمتر از ساكنان پايتخت است كه بيشتر جذب ماهواره بشوند. آيا پاسخگويان اين خطوط در مورد داروهاي تبليغ شده در ماهواره هم اطلاعات دارند؟ آيا اگر فردي در تهران با مركز اطلاع‌رساني دارويي يا شماره 1490 تماس بگيرد و درباره اين داروها سوال كند صرفا با پاسخ منفي مواجه مي‌شود؟

هاشمي: اين مراكز بايد خيلي بيشتر از آن چيزي كه امروز هست باشند. متاسفانه هر جا كه نگاه مي‌كنيم مشكل به فرهنگ بازمي‌گردد. مردم به آساني مي‌توانند وارد سايت سازمان غذا و دارو شده و از آخرين قيمت داروها، مجوز آنها و حتي گروه دارويي آنها مطلع شوند.

ما همين جا به مردم مي‌گوييم كه براي آگاهي از كيفيت و محتوا و عوارض دارويي كه در شبكه ماهواره‌يي تبليغ شده، با مراكز اطلاعات دارويي تماس بگيرند و از آنها سوال كنند. آيا پاسخگوي تلفن كه ظاهرا كارشناس داروست، اطلاعي درباره داروهاي ماهواره‌يي و عوارض آنها دارد يا صرفا به پاسخ نمي‌دانم بسنده مي‌كند؟

هاشمي: تعداد زيادي‌شان اين قابليت را دارند كه پاسخگو باشند اما از نظر زمان پاسخگويي و تخصصي كه مد نظر ما است با ايده‌آل‌هاي ما فاصله دارند.

حسينمردي: و حتي به خاطر حقوق كمي كه دريافت مي‌كنند، فكر مي‌كنم بسياري‌شان داروساز نيستند و تخصص لازم را ندارند.

لاري‌پور: در مراكز تلفن 1490 فقط به شما مي‌گويند كه دارو در كدام داروخانه موجود است.

هاشمي: واقعيت اين است كه شايد براي يك پزشك با حجم كار سنگين، ايستادن تا نيمه شب و پاسخگويي به مراجعان هيچ گاه صرفه اقتصادي نداشته باشد بنابراين، طبيعي است كه اپراتور پاسخگو باشد و درباره موجودي داروها اطلاعات بدهد.

تبليغ بايد از ويژگي خاصي براي جلب و جذب مخاطب برخوردار باشد. من در مواردي شاهد بودم كه تبليغات رسانه ملي، چندان تفاوتي با تبليغات شبكه‌هاي ماهواره‌يي فارسي‌زبان ندارد. اما چرا مردم به آساني جذب تبليغات شبكه‌هاي ماهواره‌يي مي‌شوند و حاضرند رقم‌هاي گزافي براي تهيه داروهاي تبليغ شده در ماهواره بپردازند بدون آنكه حتي زحمت كمترين تحقيق و بررسي درباره اين تبليغات به خود بدهند؟ ويژگي تبليغات پخش شده در شبكه‌هاي ماهواره فارسي‌زبان چيست؟

حسينمردي: ما اصلا در رسانه ملي تبليغاتي شبيه تبليغات ماهواره‌يي دارو نداريم و در نبود تبليغات واقعي و علمي دارو در رسانه ملي، اتفاقا مردم به همين دليل جذب تبليغات ماهواره مي‌شوند چون دستاويزي ندارند و در پي دانش و محصول جديد هستند. در حالي كه اگر در رسانه ملي فضايي براي مردم ايجاد شود كه بتوانند اطلاعات و دانش و محصول مورد نياز براي كاهش وزن را از همين فضا دريافت كنند به رسانه ملي اعتماد مي‌كنند.

به هيچ‌وجه لازم نيست كه تبليغات فريب‌دهنده يا جذاب باشد بلكه بايد بر اساس نياز مردم باشد. اگر امروز كاهش وزن و افزايش قواي بدني مورد توجه مردم است، تا 30 سال آينده هم نمي‌توانيم در شبكه‌هاي صدا و سيما درباره اين موضوعات حتي با جهت‌گيري خانوادگي و مشكلات زناشويي صحبت كنيم. براي جاي خالي اين مباحث بايد كسي كه در جايگاه رييس شوراي سياستگذاري صدا و سيما نشسته تصميم‌گيري كند.

ديابت موضوع مهمي است اما موضوع مبتلا به جامعه شايد كاهش وزن يا اختلالات زناشويي باشد. بايد درباره اين مسائل هم برنامه‌هايي براي اطلاع مردم تهيه شود و مردم بدانند كه اگر مشكلي در روابط زناشويي دارند ممكن است ناشي از استرس و اضطراب و افسردگي باشد و بنابراين تماشاي ماهواره و خريد دارويي كه در ماهواره تبليغ شده راه درمان و معالجه نيست بلكه بايد به عنوان يك بيماري ريشه‌يابي شود.

ضعف نبود مباحث علمي در رسانه باعث مي‌شود مردم به هر دستاويزي، حتي يك تبليغ زشت هم دست بيندازند و به هر قيمتي آن را تهيه و مصرف كنند و به اينجا برسند كه كبدشان از كار بيفتد يا ساير مشكلات ايجاد شود. در اصل، تقصير با رسانه ملي است. من در گفت‌وگويي كه با رييس سازمان نظام پزشكي داشتم هم گفتم كه صدا و سيما كمكي نمي‌كند.

ما به مسوولان صدا و سيما مي‌گوييم كه چه موضوعاتي را مطرح كنند يا از طرح آن چشم‌پوشي كنند اما آنها بدون توجه به اين نظرات و حتي بدون توجه به نظر افرادي مانند مسوولان سازمان نظام پزشكي يا وزارت بهداشت كه در زمينه سلامت سياستگذار هستند، سياستگذاري مي‌كنند و مسير خودشان را مي‌روند و اهداف مالي‌شان را دنبال مي‌كنند. شبكه سلامت فقط مي‌خواهد ساعت برنامه‌هايش پر شود. چنين مسيري عملا مردم را به سمتي سوق مي‌دهد كه به ناكجا آباد مي‌رود.

هاشمي: بسياري از مردم حتي متوجه نمي‌شوند كه عوارض ايجاد شده بر اثر مصرف اين داروها بوده است. ما بايد با خودمان صراحت داشته باشيم. يك پديده يا خوب است يا بد. اما خوب يا بد در چه حد؟

حسينمردي: يك متخصص مغز و اعصاب درباره يكي از بيمارانش براي من تعريف كرد كه بر اثر مصرف داروي لاغري گياهي دچار نابينايي موقت شده است. نتيجه آزمايش انجام شده بر اين خانم حكايت از بالا بودن درصد متانول در خون داشته و متوجه شده‌اند كه داروي گياهي به هرحال حاوي مقاديري چوب گياه است اما دارو در شرايطي بسته‌بندي شده كه رطوبت داشته و رطوبت باعث تخمير چوب و توليد متانول شده كه مصرف دارو هم منجر به نابينايي موقت اين بيمار شده بود.

به هر حال به دليل ثبت نشدن شكايت و گزارش، به نظر مي‌رسد كه امكان نظارتي هم وجود ندارد كه بتوان مانع از فعاليت تبليغ‌كنندگان شد.

ياراحمدي: اما مردم مي‌توانند به همين نكته ساده توجه كنند كه هر شركت توليد‌كننده دارو، بروشوري در جعبه دارو قرار داده كه شماره ثبت و مجوز و محتويات و موارد مصرف و البته عوارض احتمالي در اين بروشور درج شده و داروي وارداتي يا توليد داخل حتما ممهور به مهر تاييد وزارت بهداشت است.

در حالي كه در هيچ كدام از تبليغات دارو در شبكه‌هاي ماهواره‌يي شما نمي‌شنويد كه درباره عوارض احتمالي دارو صحبتي شود و اتفاقا مي‌گويند كه اين دارو هيچ عارضه‌يي ندارد. اين رفتار، اغواگري است زيرا فرد ثالث و بيننده مي‌گويد چرا دارويي مصرف كنم كه عارضه داشته باشد بلكه دارويي مي‌خرم كه عارضه‌يي ندارد. ما بايد بتوانيم با كار فرهنگي مردم را مجاب كنيم كه تبليغات داروهاي ماهواره‌يي اغواگرايانه است.

يعني هيچ كدام از اين داروهاي تبليغ شده در شبكه‌هاي فارسي‌زبان ماهواره‌يي قابل اطمينان نيستند؟

لاري‌پور: بين كل تبليغات دارويي، يك يا دو تبليغ دارويي درست هم پيدا مي‌شود و اتفاقا همين امر اثر اغواگرايانه اين تبليغات را چند برابر مي‌كند. به هر حال تمام داروها از ساده‌ترين تا سخت‌ترين فرمول‌هاي دارويي داراي عارضه است و ممكن است اين عوارض براي يك فرد ايجاد شود يا نشود.

بنابراين بيش از 90 درصد داروهاي ماهواره‌يي قابل استفاده نيست اما به دليل نوع هدف تجاري پشت پرده اين تبليغات، بايد همان 10 درصد را هم حذف كرد زيرا كه پيش‌سازهاي داروهاي كاهش وزن و تحريك قواي جنسي و تقويت حافظه‌يي كه در ماهواره تبليغ مي‌شود مواد مخدر است كه مصرف‌كننده بايد بعد از چهار ماه مصرف اين داروها خود را به يك كمپ ترك اعتياد براي درمان معرفي كند.

يار احمدي: نه‌تنها مصرف‌كنندگان از تركيبات اين داروها بي‌خبرند و خبر ندارند كه محتواي اين داروها آمفتامين است بلكه در پرونده‌هايي كه در سيستم قضايي مطرح است و ما هم در حال پيگيري هستيم مي‌بينيم كه حتي مديران برخي شركت‌هاي وارد‌كننده اين داروها هم از تركيبات آنها بي‌خبر بوده‌اند.

در اين پيگيري‌ها حتي با داروهايي مواجه شديم كه در داخل كشور پر شده و برچسب كشورهاي اروپايي روي قوطي آنها خورده بود و تركيبات آنها مواد مخدر بود.

البته بايد داروهاي قاچاق را از داروهاي تقلبي جدا كنيم چون بسياري از داروهاي قاچاق به علت محدوديت‌هاي ايجاد شده از طرف توليد‌كنندگان خارجي امكان ورود به كشور نداشته اما داروهاي بدي نبوده.

ياراحمدي: داروي داراي تاييديه وزارت بهداشت كه از مجاري قانوني و در داروخانه‌ها توزيع شود هيچ اشكالي ندارد. هيچ فرآورده دارويي خارج از شبكه پخش مورد تاييد سازمان غذا و دارو وارد داروخانه‌ها نمي‌شود. بايد برسيم به اين پرسش و پاسخ كه آيا برخوردهاي فيزيكي با جريان توزيع داروهاي ماهواره‌يي موثر بوده است.

طي سال‌هاي گذشته استفاده از ماهواره ممنوع اعلام شده و البته مردم هم به اين ممنوعيت قانوني توجه نمي‌كنند اما آيا در كنار همين ممنوعيت، قانوني براي برخورد با تبليغات دارويي در شبكه‌هاي ماهواره‌يي فارسي‌زبان تصويب شده كه ضابط قانوني هم داشته باشد؟

ياراحمدي: چون به مديران اين شبكه‌ها دسترسي نداريم و آنها خارج از ايران فعاليت مي‌كنند بنابراين قانوني هم در اين مورد وضع نشده اما براي برخورد با شركت‌هاي داخلي يا افرادي كه توزيع‌كننده اين داروها هستند قوانيني داريم و در واقع، همان قوانين مصوب سال 1334 و 1346 و اصلاحيه سال 1353 و قانون تشكيلات وزارت بهداشت كفايت مي‌كند كه فرد غير داروساز كه مرتكب توليد تركيب دارويي شده يا آن را توزيع و عرضه كند تا مرحله اعدام هم محكوم خواهد شد.

پس افرادي كه به عنوان نماينده فروش اين داروها در شبكه‌هاي ماهواره‌يي شماره تلفن خود را اعلام مي‌كنند محكوم به اعدام خواهند شد؟

ياراحمدي: بنا بر تشخيص قاضي حداكثر مجازات پيش‌بيني شده در قانون براي چنين جرمي اعدام است. البته ما در اين پرونده‌ها با افرادي مواجه بوديم كه عمدتا به عنوان كارمند يا پيك يا تلفنچي استخدام شده بودند و چون معمولا اين شركت‌ها نشاني خود را به هيچ مشتري‌اي نمي‌دهند بنابراين رديابي آنها بسيار دشوار است.

حتي در يكي از پرونده‌ها با فردي مواجه شديم كه علاوه بر تبليغ براي فروش دارو در شبكه ماهواره‌يي، نسبت به فروش لباس و كفش در داخل كشور هم تبليغ مي‌كرد. بازرسان ما در چند پرونده به طور شبانه‌روز كار كردند تا بتوانند عوامل اين شركت‌ها را رديابي و تعقيب كنند كه در نهايت با همكاري ماموران انتظامي و آگاهي، بازداشت و تحويل مراجع قضايي شدند اما افراد دستگير شده معمولا از سطح مدير شركت فراتر نبودند و عامل اصلي خارج از كشور بود.

توجه داشته باشيد كه توليد و توزيع اين داروها سوددهي بسيار بالايي دارد كه به گفته افراد بازداشت شده، بسته‌بندي و توزيع داروها در داخل كشور گاه از 300 الي 1000 درصد براي اين افراد سودآوري داشته كه همين ارقام براي بسياري افراد اين انگيزه را ايجاد مي‌كند كه وارد اين عرصه شوند در حالي كه از قبح ماجرا هم بي‌اطلاعند و نمي‌دانند كه سلامت جامعه را با چه خطري مواجه مي‌كنند. شايد حتي بايد براي اين افراد هم فرهنگ‌سازي صورت بگيرد.

به اين قطعيت رسيده‌ايد كه تمام داروهاي تبليغ شده در شبكه‌هاي ماهواره‌يي در داخل كشور پر مي‌شود؟

ياراحمدي: خير. واردات هم داريم كه به صورت قاچاق مي‌آيد و البته مرزهاي جنوب و غرب، بيشتر مستعد قاچاق است اما تمام مبادي ورودي مي‌تواند در معرض ورود اين داروها باشد زيرا دارو حجم كمي را اشغال مي‌كند و يك كيف دستي مي‌تواند تا صد بسته را در خود جا دهد در حالي كه هر بسته ممكن است در داخل كشور تا 400 هزار تومان هم فروش برود.

بنابراين غير از مواد قديمي قانون، هيچ تاكيد جديدي براي ممنوعيت اين داروها و برخورد با عوامل توليد و توزيع آن نداريم ؟

ياراحمدي: هنوز نداريم اما جلسات مشتركي بين مسوولان سازمان نظام پزشكي و وزارت ارشاد و سازمان غذا و دارو و نيروي انتظامي در حال برگزاري است تا آيين‌نامه‌ها و دستورالعمل‌هاي ويژه تدوين شود.

حسينمردي: بايد ستاد يا كميته ضد تبليغات در سازمان غذا و دارو ايجاد شود تا شبكه‌هاي ماهواره‌يي و تبليغات دارويي و توزيع آنها را رصد كند.

هاشمي: اين اتفاق افتاده و ما مشخصات تمام داروهايي كه در اين شبكه‌ها تبليغ مي‌شود را با جزييات مربوط استخراج كرده‌ايم و داروها از نظر خانواده دارويي و عوارض آنها آسيب‌شناسي شده و حتي مي‌توانيم بگوييم كه كدام شبكه در چه ساعتي كدام دارو را تبليغ مي‌كند.

چند قلم دارو در ماهواره تبليغ مي‌شود؟

هاشمي: 12 قلم كه متاسفانه بيشترشان هم داروهاي كاهش وزن و افزايش قواي جنسي است. وقتي ما دريچه‌ها را مي‌بنديم افراد ديگري دريچه‌ها را باز مي‌كنند و منفعت مي‌برند.

پس با تبليغ داروهاي بيماران ديابتي يا قلب و عروق مواجه نشده‌ايد؟

هاشمي: خير چون تبليغ اين داروها آن سودآوري را ندارد.

حسينمردي: بيماران خاص معمولا به متخصص مراجعه مي‌كنند و به اين تبليغات توجهي ندارند.

هاشمي: البته درجه نشاط و اميد به زندگي را فراموش نكنيد. من فرد 70 ساله‌يي را مي‌شناسم كه به سختي قادر به حركت است. شبانه‌روز بيننده شبكه‌هاي ماهواره‌يي است. همين فرد از همسرش 300 هزار تومان پول گرفته و از طريق همين تبليغات ماهواره‌يي داروي افزايش قواي جنسي خريده است.

به نظر افرادي كه چنين تبليغاتي را دنبال مي‌كنند از اميد بالايي به زندگي‌شان برخوردارند. ما بايد اين واقعيت‌ها را بپذيريم. اين افراد فكر مي‌كنند كه با اين داروها مي‌توانند جوان شوند. ما در خلال بررسي تبليغات دارويي، آسيب‌شناسي شبكه‌هاي ماهواره‌يي را هم انجام داديم. حتي محاسن و معايب‌شان را هم شناسايي كرديم. برنامه‌ريزي اين شبكه‌ها بسيار خوب است. بر مركز ثقل وجودي افراد دست مي‌گذارند و به آساني خوراك‌شان را دريافت مي‌كنند.

اما نبايد ارتباط تبليغ و درآمدزايي را ناديده بگيريم. يك شبكه ماهواره‌يي هيچ مسووليتي در قبال تبليغاتش نمي‌پذيرد. تبليغ را پخش مي‌كند تا درآمد ايجاد كند.

هاشمي: ما درباره پديده‌يي صحبت مي‌كنيم كه از نظر جمهوري اسلامي از اصل زير سوال است. اما به هر حال واقعيت دارد و نمي‌توانيم منكر وجودش شويم. كافي است روي پشت‌بام‌تان برويد تا بشقاب‌هاي ماهواره را بر فراز بام‌هاي خانه‌ها ببينيد.

ما بايد با اين مساله كنار بياييم كه مي‌خواهيم در قبال ماهواره چه برنامه‌يي داشته باشيم. واقعيت اين است كه ماهواره در جامعه ما حضور فعال دارد ولي ما اين واقعيت را انكار مي‌كنيم. تا وقتي بخواهيم سياست دوگانه داشته باشيم، درصد آسيب‌پذيري‌مان افزايش مي‌يابد.

فكر مي‌كنيد با اخباري كه ظرف هفته‌هاي گذشته درباره عوارض و مرگ بر اثر مصرف داروهاي ماهواره‌يي منتشر شده ممكن است مصرف اين داروها كاهش پيدا كند؟

هاشمي: ما معمولا با جو بالا مي‌رويم و پايين مي‌آييم. شايد اين اخبار تا يك يا دو ماه در كاهش اعتماد مردم به تبليغات ماهواره‌يي و مصرف داروها تاثير داشته باشد چنان كه گزارش‌هايي هم در اين باره دريافت كرده‌ايم اما اين تاثير كوتاه‌مدت است.

درد ما اين است كه براي حل مسائل به صورت درازمدت فكر نمي‌كنيم. بايد تفكر درازمدت داشته باشيم و سنگ بزرگ هم برنداريم. اقدام ضربتي و قطع يكباره شبكه‌هاي ماهواره‌يي بي‌فايده است. بايد براي درازمدت برنامه‌هاي نرم‌افزاري و سخت‌افزاري طراحي كنيم. كه يكي از دغدغه‌هاي دختر خانم‌هاي ما، زيبايي است. جامعه هم به انواع مختلف براي اين دغدغه تبليغ مي‌كند. در تمام جوامع هم مطرح مي‌شود اما با زبان‌هاي مختلف.

در يك جامعه با زبان دين و در يك جامعه با زبان مد. ما اصل را بررسي نكرده‌ايم. اصل اين است كه مطابق با زبان و اخلاق جامعه ما حس زيبايي‌شناسي مخاطب به طريق صحيح ارضا شود. اين، حلقه گمشده ما است.

توصيه جامعه پزشكي درباره داروهاي تبليغ شده در شبكه‌هاي ماهواره‌يي چيست؟

لاري‌پور: قطعا داروهاي تبليغ شده در ماهواره با توجه به عوارضي كه دارد و اينكه تبليغ‌كنندگان صرفا منفعت خود را در نظر مي‌گيرند، هيچ تاثير مثبتي بر درمان چاقي و لاغري و افزايش قواي جنسي و تقويت حافظه نخواهد داشت. اين توقع بسيار ساده‌يي است كه جامعه پزشكي از مردم دارد. در كدام نقطه از جهان رسم است كه براي يك فرد بدون آنكه توسط پزشك معاينه شود و حتي بدون آنكه پزشك را ببيند دارو تجويز شود؟

مردم ما قاعدتا بايد عاقل‌تر از اين باشند كه به صرف ديدن يك تبليغ يا نمونه‌هايي از تبليغ، دارو بخرند. شايد شما بتوانيد با ورود به يك سايت و با ديدن تصاويري از يك اتومبيل براي خريد آن اقدام كنيد اما در زمينه سلامت، چنين كاري حداقل از مردم عاقل ايران انتظار نمي‌رود.

در عرصه پزشكي حتي يك داروي مشابه را گاهگاه براي دو قلوهاي يكسان هم نمي‌توانيم تجويز كنيم. به نظر مي‌رسد بهترين راه‌حل اين باشد كه مردم از هوش خودشان استفاده كرده، حتما به پزشك مراجعه كنند و مشاوره بگيرند.

مردم چطور در مقابل تبليغات ماهواره مصون بمانند؟

حسينمردي: سودآوري تجارت عطر و دارو در دنيا معروف است. سازندگان عطر دائم در حال تغيير نام و بسته‌بندي يك عطر واحد هستند تا از محل فروش چندباره آن سود كلاني داشته باشند. در مورد دارو هم با وضعيت مشابهي مواجهيم. پايه اكثر داروها مواد يكساني است كه صرفا در قالب يك بسته‌بندي و نام جديد مطرح مي‌شود.

مردم بايد به اين ديدگاه برسند كه راه درمان چاقي يا مشكلات جنسي مشخص است و شناسايي پايه‌هاي بيماري وظيفه پزشك است. كافي است كه به پزشكان اعتماد كرده و با آنها مشورت كنيم. حال كه صدا و سيما و ساير رسانه‌ها اهتمام و سرمايه‌گذاري براي انتشار و پخش تبليغات صحيح ندارند، سازمان غذا و دارو مي‌تواند وارد زمين رسانه شود و ضد تبليغ منتشر كند.


مخاطبان محترم گروه اجتماعی مشرق می توانند اخبار، مقالات و تصاویر اجتماعی خود را به آدرس shoma@mashreghnews.irارسال کنند تا در سریع ترین زمان ممکن به نام خودشان و به عنوان یکی از مطالب ویژه مشرق منتشر شود. در ضمن گروه اجتماعی مشرق در صدد است با پیگیری مشکلات ارسالی شما از طریق کارشناسان و مشاوران مجرب پاسخی برای ابهامات مخاطبان عزیز بیابد.

منبع: اعتماد


منبع: http://newspool.ir/fa/ndt/5307296/جنون-لاغري--تب-زيبايي
نظر شما :
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید
captcha