نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست؟
عالی
59%
 
خوب
23%
 
معمولی
5%
 
ضعیف
10%
 
  • تلگرام
  • تلگرام
امروز
۱۳۹۵ پنج شنبه ۱۸ آذر
اِلخَميس ٨ ربيع الاول ١٤٣٨
Thursday, December 08, 2016
کد : 672-50259      تاریخ ایجاد : ۱۳۹۳ يکشنبه ۲۸ ارديبهشت   آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۳ يکشنبه ۲۸ ارديبهشت    تعداد بازدید : 206

مهارتهای آموزشی و پرورشی

لزوم و اهمیت هدف در آموزش و پرورش : کلیه اعمال و رفتارهای انسان و فعالیتهایی که در زمینه کار و زندگی صورت می گیرد معطوف به هدف یا هدفهائی است . هدف وزارت آموزش و پرورش بعنوان یک نهاد در جامعه « انسان سازی » است و مجموعه افراد و عوامل این نهاد نظیر معلمان ، مدیران ،خانواده ها ، مشاوران ، برنامه ریزان و مواد آموزشی هر یک به سهم خود بخشی از این مسئولیت را به عهده میگیرند تا هدف فوق حاصل شود .


مبحث هدف در آموزش و پرورش :
• هدف از حیث معنی لغوی مترادف با نشانه ، آماج ، پایان ، نهایت جائی که قصد و آهنگ کنند آرزو و مطلوب می باشد .
• هدف از نظر زمان تحقق به سه دسته اهداف کوتاه مدت ، میان مدت و بلند مدت تقسیم می شود . کوتاه مدت و میان مدت بودن زمان تحقق یک هدف ، بستگی به طول زمانی دارد که برای هدف دراز مدت در نظر میگیرند .
• هدف از نظر مشترک و اختصاصی بودن : برخی از هدفهای آموزش و پرورش برای تمام افراد و در سطوح مختلف تحصیلی ( ابتدائی ، راهنمائی ، متوسطه و عالی ) مشترک است مانند آموزش تربیت بدنی که هدف آن در تمام سطوح تحصیلی تامین نیرو و نشاط برای افراد است . اما بعضی از هدفها جنبه اختصاصی دارد و فقط به دوره و یا افراد خاصی مربوط می شود مانند مهارتهای فنی برای افرادی که این رشته را انتخاب می کنند .
• هدف از حیث پایه و دوره تحصیلی : دسته ای از هدفها بهپایه تحصیلی معینی مربوط می شود و بعضی دیگر به دوره تحصیلی ویژه ای اختصاص می یابند . بعنوان مثال آموختن الفبا و عدد نویسی ، خواندن و نوشتن واژه ها و جملات ساده جزء اهداف سال اول ابتدائی محسوب می شود و آموزش زبان انگلیسی جزء هدفهای دوره های راهنمائی و متوسطه است .

• هدف از نظر کلیت : تقسیم بندی هدفها از کلی ترین به جزئی ترین آنها به قرار زیر است :
1- هدفهای غایی یا آرمانی فلسفی – عقیدتی : این هدفها بسیار کلی و تجریدی ست ،جنبه فلسفی و عقیدتی دارند و در حوزه عمل خبرگان نظام آموزش و پرورش است ، مانند اهداف تحکیم ایمان به خدای یکتا ، وحی الهی معاد و نقش سازنده آن در سیر تکاملی انسان به سوی خدا .

2- هدفهای کلی یاسیاستها و خط مشی های آموزش و پرورش : هدفهایی که جنبه سیاستگذاری دارند . کلیت این هدفها از هدفهای قبلی کمتر است و در حیطه کار برنامه ریزان و کارشناسان قرار میگیرد نمونه این هدفها ریه کن کردن بیسوادی در کمترین زمان ممکن و یا ایجاد حس مسئولیت در افراد نسبت به خود ، خانواده و جامعه .

3- هدفهای کلی آموزشی و پرورشی ( درسی ) : این هدفها نتایجی ست که انتظار می رود پس از آموزش یک موضوع درسی یا انجام فعالیتهای تربیتی عاید دانش آموز گردد . این هدفها در رابطه با حیطه های شناختی عاطفی و روانی – حرکتی که شرح آنها بدنبال خواهد آمد ، معین می شوند .

تجزیه هدف کلی به هدفهای جزئی :
برای رسیدن به یک هدف کلی ، قاعده بر این است که آن را به هدفهای جزئی تری که پیش نیاز هدف کلی محسوب می شوند تجزیه کنند . این تجزیه باید به گونه ای صورت گیرد که سلسله مراتب و ارتباط منطقی هدفها و فعالیتهایی که برای نیل به هدف کلی لازم است مشخص شوند .

ارتباط هدفهای جزئی یا هدف کلی : این ارتباط به سه شکل امکانپذیر است :
الف : متوالی : در این نوع ارتباط ، هر هدف جزئی پائینتر نیست به هدف جزئی بعدی ، پی نیاز محسوب می شود ، یعنی بدون گذشتن از هدف جزئی اول ، رسیدن به هدف جزئی دوم غیرمنطقی و مشکل است . مثلا جمع و تفریق اعداد نیاز به دانستن شکل اعداد ،خواندن و نوشتن آنها دارد .
ب : موازی : هدفهای جزئی که در ارتباط موازی با یکدیگر هستند که الزاما آموختن و رسیدن به یک هدف برای دیگری پایه و پی نیاز محسوب شود مثلا آموختن اشکال هندسی ساده مانند مثلث ، دایره ، مستطیل بدون آنکه یکی پیش نیاز دیگری محسوب شود می توان در کنار هم و به طور موازی آموخت .
ج : ترکیبی : ممکن است اهداف درسی از دو نوع هدف جزئی یعنی متوالی و موازی تشکیل شده باشد .

هدفهای رفتاری : هدفهای رفتاری عبارتند از اعمال ، رفتارها و حرکاتی که قابل مشاهده کردن ، دیدن ، شنیدن ، لمس کردن و قابل سنجش باشد . هدفهای رفتاری تغییراتی ست که معلم انتظار دارد تادر آغاز هر درس و پایان هر درس در دانش آموز مشاهده کند .

رفتار ورودی : رفتاری که معلم قبل از آغاز درس انتظار دارد در دانش آموز مشاهده کند .

رفتار پایانی : تغییراتی رفتاری که معلم انتظار دارد پس از یادگیری درس جدید ، در دانش آموز مشاهده شود .
ویژگیهای هدفهای رفتاری :
مخاطب داشته باشد ، با یک فعل رفتاری بیان شوند ، شرایطفیزیکی روانی لازم برای انجام عمل ( رفتار ) مشخص شود ، معیار و درجه مورد انتظار تعیین شود .

محاسن و محدودیتهای هدفهای رفتاری :
1-محاسن هدفهای رفتاری :
• نتایج یادگیری و تغییرات رفتاری مربوط به آنها مشخص می شوند وزبان مشترکی بین معلم ، دانش آموز و ارزشیابی برقرار می شود .
• در امر تدریس به معلم و در امر یادگیری به دانش آموز کمک می کنند .
• ارزشیابی نتایج یادگیری را سهولت می بخشدو تدریس معلم در درسهای بعدی را بهبود می بخشد .

محدودیتهای هدفهای رفتاری :
• توجه صرف به هدفهای رفتاری باعث می شود که هدفهای کلی و با اهمیت مورد توجه قرار نگیرد .
• چون بعضی از تغییرات تربیتی ، با معیارهای عینی قابل اندازه گیری و ارزشیابی نیستند و تنها از طریق مشاهده احساس و تشخیص کلی فرد ناظر قابل ارزیابی هستند .

نتیجه : ارزشیابی از پیشرفت تحصیلی دانش آموز تلفیقی از نتیجه آزمون و تشخیص معلم از فرایند یادگیری دانش آموز می باشد .
عوامل موثر در رفتار ورودی : آمادگی و بلوغ ، تفاوتهای فردی

• آمادگی : کافی بودن توانائی کنونی فراگیر در رابطه با بعضی از هدفهای آموزشی ست .
• بلوغ : رد بیولوژیکی که تحت تاثیر وراثت رخ می دهد . بلوغ به تنهائی آمادگی کودک را مثلا برای درست خواندن و درست حساب کردن نشان نمی دهد .
• تفاوتهای فردی : مطالعه در مورد تفاوتهای فردی فراگیران به معلم کمک خواهد کرد که آمادگی هر یک از آنان را برای آموختن مطلب جدید ارزیابی کند .

دکتر اکرم منتظرالظهور [ متخصص روانپزشکی ]

نظر شما :
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید
captcha