در شیوه درمانی طب سنتی هند، آیورودا روش هایی برای شناسایی دوشا یا مزاج زنان و مردان وجود دارد چرا که شناسایی این دوشاها تاثیر بسیار زیادی در حفظ و ماندگاری سلامت و حتی درمان بسیاری از بیماری های رایج میان مردم دارد. در این شیوه که به طول کلی به ایجاد تعادل و توازن میان انرژی های جسم و روح می پردازد دستوراتی وجود دارد که با رعایت آنها ایجاد تعادل و توازن میان عناصر موجود در بدن از دیدگاه مکتب آیورودا فراهم می شود. برای ایجاد تعادل میان این عناصر و دوشاها اولین راه حل شناسایی دوشاها و تیپ های بدنی افراد است تا به کمک آن بتوان با رعایت رژیم های غذایی، دستورات دارویی و تمرینات تنفسی برای تعادل سازی بدن و عناصر درونی آن پرداخت. در اینجا با دوشاها و عملکرد آنها در بدن آشنا می شوید و در شماره های بعدی سیب سبز چگونگی متعادل سازی این دوشاها برای حفظ سلامت و درمان بیماری ها را می خوانید.

 

 

 

بفهمیدکدام دوشا بر شما غالب است

 

برای آنکه بتوانید نوع دوشا یا تیپ مزاجی خود را از دیدگاه طب سنتی آیورودا شناسایی کنید باید ببینید که از میان ۱۲ پرسش مطرح شده چه تعداد گزینه «الف»، چه تعداد «ب» و چه تعداد «ج» وجود دارد.افرادی که تعداد گزینه الف بیشتری دارند در گروه واتا و افرادی که گزینه ب بیشتری دارند در گروه پیتا و افرادی که گزینه ج بیشتری دارند در گروه کافا قرار می گیرند. در طبیعت ۳ نوع دوشا با نام های واتا، پیتا و کافکا وجود دارد که هر کدام آنها نشانگر ویژگی های فیزیکی و روانی افراد است. هیچ یک از این دوشاها به صورت خالص و مطلق بر طبیعت فرد حاکم نیستند و هر فرد مجموعه ای از این ۳ دوشاست که میزان آنها در هر فرد با فرد دیگر متفاوت است. به همین دلیل است که افراد مختلف که دوشاهای مختلفی دارند ویژگی ها و خصوصیات اخلاقی متفاوتی دارند. اگر برای شما مهم است که بدانید کدام یک از دوشاها در بدن تان بیشتر است و این مسئله می تواند چه تاثیری بر خلق و خو و عادت های شما بگذارد، می توانید با اجرای این تست دریابید که کدام یک از دوشاهای واتا، پیتا و کافا در بدن تان بیشتر است.

 

۱. از لحاظ روحی روانی کدام یک از حالات زیر برای شما صادق است؟

 

الف: خیلی زود دچار دل نگرانی می شوم.

ب: در گروه افرادی هستم که زود عصبانی می شوم. البته خیلی زود هم عصبانیتم فروکش می کند.

ج: خیلی آرام و ساکتم و دیگران همیشه به من می گویند که وقتی در کنار من هستند آرام اند.

 

۲. به خودتان فکر کنید. کدام یک از حالات زیر برای شما صادق است؟

 

الف: بیشتر روزها پرانرژی و سرزنده هستم.

ب: مدیر خوبی هستم و می توانم تمام کارها و مسئولیت ها را به خوبی انجام دهم.

ج: بیشتر وقت ها دیر از خواب بلند می شوم و تا خودم را پیدا کنم، مدت زیادی طول می کشد.

 

۳. به وضعیت گوارشی خود توجه کنید. کدام یک از حالت های زیر برای شما صادق است؟

 

الف: در صورتی که برنامه و رژیم غذایی پرفیبر نداشته باشم دچار یبوست و خشکی مزاج می شوم.

ب: دستگاه گوارشی قوی دارم و روده هایم به خوبی کار می کنند.

ج: پس از خوردن غذا احساس سنگینی دارم و عملکرد دستگاه گوارشم به کندی صورت می گیرد.

 

۴. برای خوردن وعده های غذایی از چه قاعده ای پیروی می کنید؟

 

الف: ترجیح می دهم ناهار یا شام را با اعضای خانواده بخورم و اگر در وعده های غذایی تنها باشم نمی توانم خوب غذا بخورم.

ب:خوش غذا هستم و برایم مهم است که وعده های غذایی را در ساعت مناسب و به موقع بخورم.

ج: به راحتی می توانم از خوردن شام یا ناهار صرفنظر کنم.

 

۵. وقتی به تختخواب می روید، چگونه به خواب می روید؟

 

الف: وقتی به تختخواب می روم مدت زمان زیادی طول می کشد تا به خواب بروم.

ب: وقتی دراز می کشم مدت زمان زیادی طول نمی کشد تا بخوابم.

ج: خیلی زود به خواب می روم و خواب عمیقی دارم.

 

۶. مقابل آینه قرار بگیرید. پوست تان را بررسی کرده و یکی از گزینه های زیر را انتخاب کنید؟

 

الف: در روزهای زمستانی پوست خشک و زبری دارم.

ب: پوستم نه خشک و نه معمولی است.

ج: پوستی نرم و صاف دارم.

 

۷. برنامه ها و کارهای روزانه تان را چگونه انجام می دهید. اگر کارمند هستید شیوه کارتان را در اداره بررسی کنید و اگر خانه دار هستید ببینید چگونه به امور خانه رسیدگی می کنید.

 

الف: خیلی سریع و با عجله پیگیر کارهایم هستم. در مدت زمان کوتاهی چه در منزل چه در محیط کار می توانم کارها را سروسامان دهم.

ب: از کارم احساس رضایت می کنم. هرگز به کار کسی قبطه نمی خورم و این مسئله همیشه با من همراه است.

ج: به آرامی برای انجام کارها آماده می شوم و آنها را به آهستگی انجام می دهم و این مسئله گاهی موجب می شود که انجام پروژه ها با کندی پیش برود.

 

۸. موقعیت فیزیکی و جسمانی خود را بررسی کنید. کدام یک از حالات زیر را انتخاب می کنید؟

 

الف: فرد لاغری هستم و هرچه روش های مختلف را امتحان می کنم به سختی می توانم به وزنم اضافه کنم. چاق شدن برایم افسانه است.

ب: از تابستان متنفرم و خیلی زود در هوای گرم دچار خستگی می شوم. گرمی هوا مانع از آن است که به کارهایم برسم.

ج: در گروه افراد مستعد چاقی قرار دارم و به راحتی چاق می شوم. کافی است یک قاشق به غذایی که می خورم اضافه کنم تا چند کیلو به وزنم اضافه شود.

 

۹. موهای شما چه ویژگی دارد و در کدام گروه جای می گیرد؟

 

الف: موهای فر و کم پشتی دارم که در بیشتر مواقع شکننده است و نگران خشکی آنها هستم.

ب: رنگ موهایم حنایی یا بور است. تارهای نازکی دارد و ضعیف به نظر می رسد.

ج: موهای پرپشت و ضخیمی دارم که رنگ آنها تیره است. گاهی مجبورم در آرایشگاه حجم موهایم را خالی کنم.

 

۱۰. به استخوان های تان نگاه کنید. مچ دست یا مچ پای تان را بررسی کنید. کدام یک از گزینه های زیر برای شما اهمیت دارد.

 

الف: مفاصلی بزرگ و درشت دارم. گاهی در مفاصلم احساس خشکی می کنم و هنگام نشستن و برخاستن صدای تق تق می شنوم.

ب: خیلی سریع عرق می کنم و لباسم خیس می شود.

ج: گونه ها و استخوان فک برجسته و درشتی دارم.

 

کدام دوشا، بهترین است

 

در بسیاری از متون طب سنتی هند به این موضوع اشاره شده که افرادی که به میزان متعادل و متوازن از دوشاهای کافا، پیتا و واتا در بدن داشته باشد، در گروه سالم ترین افراد قرار می گیرد. نکته ای که در این زمینه باید به آن توجه داشت این است که این تیپ ها و دوشاها در تک تک افراد منحصر به فرد است و ما نمی توانیم مردان و زنانی را پیدا کنیم که دارای تیپ های مشابه و یکسان باشند. البته شناسایی دوشاها و تیپ افراد در برخی موارد بسیار دشوار است و متخصص یا درمانگر این شیوه درمانی علاوه بر پرسشنامه زمانی را صرف دریافت پیشینه فرد، عادت های غذایی و رفتاری او می کند.

 

غلبه کدام دوشا بیمارتان می کند

 

از دیدگاه طب آیورودا غلبه هر یک از تیپ ها یا دوشاهای واتا، کافا و پیتا می تواند موجب بروز بعضی بیماری ها یا اختلال ها در بدن افراد شود و ساختار بدن آنها را برای پذیرش برخی بیماری ها آماده کند.

 

افرادی که میزان کافا در بدن آنها نسبت به دوشاهای دیگر بیشتر است، نسبت به سایر افراد بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های تنفسی مثل تنگی نفس، سنگینی نفس، اختلال در تنفس، آسم، اضافه وزن و چاقی قرار می گیرند.

 

افرادی که دوشای واتا در آنها بیشتر از بقیه دوشاهاست در گروهی قرار می گیرند که استعداد بیشتری در ابتلا به بیماری های دستگاه گوارش دارند. این افراد به راحتی دچار یبوست و خشکی مزاج می شوند.

 

در نهایت افرادی که دچار پیتای بیشتری هستند ابتلا به بیماری های قلبی و پوستی در آنها قوت بیشتری دارد. رعایت رژیم های غذایی خاص برای این گروه بسیار ضروری است.

 

باید توجه داشت تمام گروه های ذکر شده با رعایت نکات و دستورات پزشکی و رژیم غذایی ویژه و با تعدیل مزاج و تیپ خود و ایجاد تعادل میان دوشاهای نام برده می توانند این بیماری ها را از خود دور کرده و بدن خود را در برابر آنها مقاوم کنند.

 

برای متعادل سازی دوشاها و پیشگیری از ابتلا به بیماری ها به سبک هندی ها در شماره های بعدی سیب سبز با ما همراه باشید.