نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست؟
عالی
59%
 
خوب
23%
 
معمولی
5%
 
ضعیف
10%
 
  • تلگرام
  • تلگرام
امروز
۱۳۹۵ سه شنبه ۱۶ آذر
اِثَّلاثا ٦ ربيع الاول ١٤٣٨
Tuesday, December 06, 2016
کد : 669-43790      تاریخ ایجاد : ۱۳۹۳ دوشنبه ۸ ارديبهشت      تعداد بازدید : 153

نگرشي تازه به داروهاي گياهي در نظام سلامت

بررسي ها نشان مي دهد که هم اکنون در فرانسه تا مرز ۶۵ درصد از داروهاي سنتز شده، ريشه گياهي داشته و در آمريکا اين رقم بالاي ۵۰ درصد اعلام شده است

سید محمود معلمی- ابلاغ سياست هاي کلي سلامت از سوي رهبر معظم انقلاب اسلامي الزاماتي را براي دستگاه هاي اجرايي به وجود آورد که از آن جمله مي توان به «ترويج کشت گياهان دارويي تحت نظر وزارت جهاد کشاورزي و حمايت از توسعه نوآوري هاي علمي و فني در توليد و عرضه فرآورده هاي دارويي سنتي تحت نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي» (بند ۱۲-۱ بازشناسي، تبيين، ترويج، توسعه و نهادينه کردن طب سنتي ايران) اشاره کرد.

ايران؛ عرصه ناشناخته گياهان دارويي

طبق برآوردهاي آماري فلور گياهي امروزه ۷۵۰هزار گياه گلدار يا دانه دار در زمين يافت مي شود و تاکنون ۳۰۰ هزار گياه در جهان شناخته شده است.

قاره آمريکا با داشتن ۱۳۸هزار گونه گياهي از جمله منابع غني گياهان در جهان است و اين در حالي است که قاره آسيا ۱۲۳ هزار گونه گياهي دارد. در بين کشورهاي آسيايي بيشترين تعداد و تنوع گونه ها متعلق به کشورهاي چين، اندونزي، هند، ميانمار (برمه)، تايلند، مالزي و ايران است.

تخمين زده مي شود که ۷۵ هزار گياه دارويي در سراسر جهان وجود داشته باشد و تاکنون ۵۰۰۰ داروي گياهي توسط صنايع دارويي جهان ساخته و به بازار عرضه شده است اين بخش از منابع طبيعي قدمتي همپاي بشر دارد و يکي از مهم ترين منابع تأمين غذايي و دارويي انسان در طول نسل هاي متمادي بوده است.

در ايران که يکي از ۷کشور آسيايي است که بيشترين گياهان دارويي را دارد، اين گرايش وجود دارد که طب سنتي و احياي درمان با گياهان دارويي بار ديگر گسترش يابد و بر اساس آمار موجود در کشورمان بيش از ۱۳۰ نوع داروي سنتز شده گياهي وجود دارد و منشاء اصلي آن گياهان گلدار و ريشه دار است و در عرصه هاي منابع طبيعي ايران نيز گياهان دارويي متنوعي وجود دارد که به اعتقاد بسياري از پزشکان و کارشناسان علوم گياهي مي توان از آن ها در چرخه درمان استفاده کرد. به عنوان مثال ايران خاستگاه گران ترين گياه دارويي جهان يعني زعفران است.

دکتر طباطبايي استاد دانشگاه تهران و از پيشگامان ترجمه کتاب «قانون در طب» معتقد است: جايگاه داروهاي گياهي در کشور با تحولات علمي- تخصصي نظام مند شده است. تشکيل ستاد گياهان دارويي و طب ايراني، تأسيس دانشکده طب سنتي، ايجاد درمانگاه ها و مراکز تحقيقاتي و آموزش تخصصي پزشکان و داروسازان نمادي از تحول و نظام مندي نسبت به جايگاه طب سنتي ايران و «درمان دارو گياهي» است.

دکتر طباطبايي عرصه منابع طبيعي کشور را گنجينه غني از گياهان دارويي مي داند و مي افزايد: مطمئن هستم که چنان چه تحقيق جامع و فراگيري از فلور گياهان دارويي ايران تهيه شود و فهرست پراکندگي ارقام مختلف گياهان دارويي و ماده موثر آن ها تهيه شود گياهان ايران در رتبه سوم پس از هند و چين قرار خواهد گرفت و استخراج نام داروهاي گياهي از منابع قديمي مکتوب منجر به کشف اين واقعيت خواهد شد که فلات ايران منبع بي بديل گياهان دارويي تمدن بشري است.

اشاراتي نيز در اين زمينه وجود دارد به گونه اي که زعفران که مهم ترين و گران ترين گياه دارويي است ريشه در ايران و فرهنگ ديرينه ايرانيان دارد.

اين پژوهشگر گياهان دارويي به نکته مهمي درباره گياهان دارويي اشاره مي کند و ادامه مي دهد: واقعيت مغفولي در مورد گياهان دارويي وجود دارد و آن نقش پيشگيرانه اين مواد است به اين معنا که استفاده از اين گياهان به عنوان چاشني، چاي، دم کرده و ادويه باعث پيش گيري از بسياري از بيماري هاي داخلي مي شود در نتيجه اين مزيت بسيار مهم را دارند که از بروز بيماري جلوگيري مي کنند و برخلاف داروهاي شيميايي که پس از ظهور بيماري و وقوع عارضه کاربرد دارند، داروهاي گياهي اصل «پيش گيري مقدم بر درمان» را براي سيستم مزاجي انسان فراهم و نقش بازدارنده از ظهور بيماري را ايفا مي کنند و اين خود مهم ترين مزيت «داروي گياهي» است.

اين کارشناس به فراموشي سپردن دانش طب قديم و سنتي را خلاء امروزي دانش پزشکي مي داند و مي افزايد: بايد تلاش کنيم که کتاب هاي طب قديم را بار ديگر احيا کنيم و متناسب با ادبيات امروزي ترجمه کنيم و خلاء دانش فني ايراني و اسلامي توليد دارو از گياهان دارويي را با مجاهدت و تلاش بار ديگر احيا و به دنياي پزشکي گياهان دارويي را که نقش پيش گيرانه آن ها از نقش درماني آن ها بيشتر است، عرضه کنيم.

خراسان ديار گياهان دارويي ايران

«اقليم خراسان رضوي متنوع ترين گونه هاي گياهي را در خود جاي داده و بيشترين تنوع گياهان دارويي در خراسان بزرگ به ثبت رسيده است.» اين اظهارنظر را ساربان معاون بهبود توليدات گياهي جهاد کشاورزي خراسان رضوي به گزارشگر خراسان مي گويد و ادامه مي دهد: تنوع گياهان دارويي در سبزوار، داورزن، کاشمر و خليل آباد به گونه اي است که محصولات اين مناطق به ديگر استان ها صادر مي شود و در برخي از بازارهاي کشورهاي همسايه شمالي نيز گياهان دارويي داورزن به خوبي شناخته شده به طوري که عرصه ۱۰۰ هکتاري گياهان دارويي در خراسان رضوي طراحي شده و اولين گام هاي توليد انبوه انواع گياهان دارويي در استان خراسان رضوي را آغاز کرده ايم.

مدير جهاد کشاورزي داورزن نيز با تاکيد بر صادرات گياهان دارويي منطقه به برخي کشورهاي آسيايي و اروپايي گفت: در منطقه داورزن سالانه حدود ۱۰۰۰ تن فلفل توليد مي شود که از اين محصول مي توان عصاره، پودر و رنگ گياهي توليد و در ترکيب داروهاي موضعي و درمان برخي از بيماري هاي داخلي نيز استفاده کرد.

وي گياهان دارويي خراسان رضوي را در بازارهاي جهاني شناخته شده مي داند و مي گويد: صادرات گياهان دارويي خراسان (رضوي) به کشورهاي ديگر آغاز شده و در صدد هستيم تا ميز گياهان دارويي را در سبزوار ايجاد کنيم و به نوعي بورس گياهان دارويي را در منطقه راه اندازي کنيم.

لزوم يک عقبگرد علمي

ايران پيشينه اي عظيم و تاريخي در زمينه توليد، معرفي و مصرف گياهان دارويي به تمدن هاي بشري آسيا و آفريقا دارد. تجارت «العشب»(گياهان دارويي) در مسير راه ابريشم جايگاه ويژه اي دارد و در قالب ادويه و زعفران و زنجبيل انواع گياهان از ايران و هند به چين رفته و تجارت ادويه، تجارتي موفق بوده و تاثير بسياري بر مناسبات بازرگاني و اجتماعي داشته است.

بررسي ها نشان مي دهد که هم اکنون در فرانسه تا مرز ۶۵ درصد از داروهاي سنتز شده، ريشه گياهي داشته و در آمريکا اين رقم بالاي ۵۰ درصد اعلام شده است. مفهوم اين پديده رويکرد دانش پزشکي به طب سنتي و گياهان دارويي است که منشاء آن در هند و ايران است و اين رويکرد اين نکته مهم را گوشزد مي کند که ايران نيز بايد از اجراي برنامه هاي توليد دارو عقب نشيني کند و مباني توليد دارو را از سنتتيک شيميايي به فلور گياهي تغيير دهد تا بار ديگر طب گياهي که ريشه در تعاليم و فرهنگ اصيل اسلامي و ايراني دارد به عنوان مبناي دارو درماني در کشور پايه ريزي شود.

ابلاغ سياست هاي سلامت نيز ناظر بر لزوم تغيير رويکرد در سلامت جامعه و ارتقاي سطح سلامت با استفاده از طب سنتي و ورود گياهان دارويي به «سبد دارو»  در جامعه ايران است.

پايگاه اطلاع رساني ويستا نيز در يادداشتي با عنوان «چرا پزشکان ايراني با گياهان دارويي غريبه هستند؟» نوشت: اکنون ثابت شده که گياهاني همچون بومادران، خاکشير، خطمي، رازيانه، ريحان و زعفران در مداواي انواع امراض عفوني، داخلي، ريوي، عصبي و کليوي کاربرد دارد و همين پژوهش ها موجب شده که کشورهاي اروپايي و صنعتي کارشناسايي و توليد گياهان دارويي را از چندين دهه گذشته آغاز کنند. با اين حال در ايران که منشاء بسياري از اين گياهان است، اقدامات جدي در اين باره صورت نگرفته است.

از سوي ديگر رويکرد به داروهاي گياهي در ايران، همچون برخي موارد ديگر، فارغ از ابعاد علمي بوده و حتي رشد قارچ گونه عطاري هاي لوکس در گوشه و کنار شهرها در حالي صورت مي گيرد که بسياري از افراد تجويزکننده داروهاي گياهي، فاقد دانش مورد نياز بوده و اطلاعات لازم و کافي در مورد ماده موثره و عملکرد بيولوژيک گياهان دارويي و عوارض سوء برخي داروها را ندارند. با اين حال رويکرد دوباره بشر به اين روش درماني زمينه اي را ايجاد کرد که امروزه بيش از ۸۰ درصد تحقيقات در مراکز تحقيقاتي دارويي دنيا، معطوف به استفاده از مواد گياهي و طبيعي است و شاهد آن هستيم که گياهان دارويي از ارزش و اهميت خاصي در تامين بهداشت و سلامت افراد، هم به لحاظ درمان(دارو) و هم پيشگيري از بيماري ها برخوردار بوده و در اين ميان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي به عنوان متولي امر مي بايست بر نحوه ارائه داروهاي گياهي توسط عطاري ها نظارت کند.

طبق گزارش بانک جهاني، گردش مالي صنعت گياهان دارويي در سال ۲۰۳۰ معادل ۵۰۰ ميليارد خواهد شد و کشورهاي مختلف به گونه اي تلاش مي کنند تا سهم مناسبي از اين بازار عظيم داشته باشند.

دستگاه هاي اجرايي پروژه ارائه دهند

عضو کميسيون کشاورزي مجلس شوراي اسلامي بر اين باور است که ابلاغ سياست هاي سلامت در حوزه توليدات گياهان دارويي و ترويج آن مسئوليت جهاد کشاورزي را دوچندان کرده و اکنون نوبت دستگاه هاي اجرايي است که با ارائه طرح ها و پروژه هاي اجرايي وارد عرصه عملي توليد گياهان دارويي شوند.

دکتر محمداسماعيل نيا در اين باره به خراسان مي گويد: کميسيون کشاورزي، آب و منابع طبيعي آمادگي دارد که طرح هاي دستگاه هاي اجرايي را قانونمند و به صورت لايحه براي اجرا به دستگاه هاي اجرايي عرضه کند.

وي در ادامه مي افزايد: وزارت جهاد کشاورزي، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، وزارت صنعت، معدن و تجارت دستگاه هاي اجرايي محوري هستند که بايد براي توليد و فرآوري گياهان دارويي وارد عرصه اجرا شوند و وزارت خانه هاي ديگر نظير وزارت آموزش وپرورش، وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامي و وزارت امور خارجه بايد زمينه ترويج و اشاعه فرهنگ مصرف داروهاي گياهي و ورود اين فرآورده مهم به بازارهاي جهاني را فراهم کنند به نظر مي رسد قوه مجريه مسئوليت مهم توليد و ترويج گياهان دارويي را بر عهده دارد تا همسو با سياست هاي سلامت به تغيير رويه دارو و درمان از داروهاي سنتز شده شيميايي به دارو و درمان هاي گياهي کمک و اقدام شود.

عضو کميسيون کشاورزي با تاکيد بر اين که دارو و درمان رابطه مستقيمي با جان انسان ها دارد مي گويد: تمامي فعاليت هاي دارويي و درماني گياهان دارويي بايد در حوزه قانون انجام شود و مجلس شوراي اسلامي آمادگي دارد تا بر اساس پيشنهادهاي دستگاه هاي فني و اجرايي زمينه قانوني را فراهم کند و در اقدامي «همه با هم» و در حمايت هاي قانوني در حوزه سلامت، گياهان دارويي را محور درمان و دارو قرار دهد تا با ارائه توان طب سنتي ايران به دنياي پزشکي به ترويج فرهنگ اصيل ايراني و اسلامي بپردازيم.

دکتر حسين زاده استاد داروسازي و مدرس فارموکولوژي دانشگاه مشهد نيز به خراسان مي گويد: گنجينه اي از گياهان دارويي در ايران داريم که به جرأت مي توان گفت کمتر از ۵۰ درصد آن شناخته شده و کلاسه بندي شده است در نتيجه براي شناسايي، طبقه بندي، ماده موثره شناسي، سنتز و استخراج، مطالعات باليني و آزمايشگاهي گياهان دارويي کارهاي بسيار زياد و عرصه بسيار گسترده اي در برابر محققان و پژوهشگران وجود دارد و من با اعتقاد کامل مي گويم چنان چه تمامي گونه هاي گياهان دارويي ايران شناسايي شوند حرف هاي بسيار زيادي براي دنياي دانش و درمان خواهيم داشت و ايران بار ديگر همانند دوران ابن سينا و رازي مرکز دارو ودرمان خواهد شد و نگاه هاي زيادي را به سوي خود جذب خواهد کرد.

در مجموع به نظر مي رسد که در سياست هاي درمان و دارو بايد رويکرد استفاده از داروهاي گياهي بار ديگر احيا شود و ايران که خاستگاه و پرورشگاه بسياري از گياهان دارويي است مي تواند فرهنگ استفاده از اين گياهان و نباتات درماني را به دنياي پزشکي عرضه کند و با تکيه بر آموخته هاي پيشينيان دانشمند طب سنتي ايران در جايگاه واقعي خود قرار بگيرد.



منبع: http://newspool.ir/fa/ndt/5225432/نگرشي-تازه-به-داروهاي-گياهي-در-نظام-سلامت
نظر شما :
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید
captcha