نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست؟
عالی
59%
 
خوب
23%
 
معمولی
5%
 
ضعیف
10%
 
  • تلگرام
  • تلگرام
امروز
۱۳۹۵ چهارشنبه ۱۷ آذر
اِلأَربِعا ٧ ربيع الاول ١٤٣٨
Wednesday, December 07, 2016
کد : 672-41973      تاریخ ایجاد : ۱۳۹۳ جمعه ۵ ارديبهشت   آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۳ جمعه ۵ ارديبهشت    تعداد بازدید : 42

زندگینامه خواجه نصیرالدین طوسی

محمد بن حسن جهرودیطوسی مشهور به خواجه نصیر الدین طوسیدر تاریخ 15 جمادیالاول سال 598 هجریقمریدر طوس ولادت یافته است. او به تحصیل دانش علاقه زیادیداشت و از دوران جوانیدر علوم ریاضیو نجوم و حکمت سرآمد شد و از دانشمندان معروف زمان خود گردید. طوسییکیاز سرشناس ترین و با نفوذترین چهره هایتاریخ اسلامیاست. علوم دینی و علوم عملیرا زیر نظر پدرش و منطق و حکمت را نزد خالویش بابا افضل ایوبیکاشانیآموخت. تحصیلاتش را در نیشابور به اتمام رسانید و در آنجا به عنوان دانشمندیبرجسته شهرت یافت. خواجه نصیر الدین طوسیرا دسته ایاز دانشوران خاتم فلاسفه و گروهیاو را عقل حادیعشر (یازدهم) نام نهاده اند.

محمد بن حسن جهرودیطوسیمشهور به خواجه نصیر الدین طوسیدر تاریخ 15 جمادیالاول سال 598 هجریقمریدر طوس ولادت یافته است. او به تحصیل دانش علاقه زیادیداشت و از دوران جوانیدر علوم ریاضیو نجوم و حکمت سرآمد شد و از دانشمندان معروف زمان خود گردید. طوسییکیاز سرشناس ترین و با نفوذترین چهره هایتاریخ اسلامیاست. علوم دینیو علوم عملیرا زیر نظر پدرش و منطق و حکمت را نزد خالویش بابا افضل ایوبیکاشانیآموخت. تحصیلاتش را در نیشابور به اتمام رسانید و در آنجا به عنوان دانشمندیبرجسته شهرت یافت. خواجه نصیر الدین طوسیرا دسته ایاز دانشوران خاتم فلاسفه و گروهیاو را عقل حادیعشر (یازدهم) نام نهاده اند. علامه حلیکه یکیاز شاگردان خواجه نصیر الدین طوسیمیباشد درباره استادش چنین مینویسد: خواجه نصیر الدین طوسیافضل عصر ما بود و از علوم عقلیه و نقلیه مصنفات بسیار داشت. او اشرف کسانیاست که ما آنها را درک کرده ایم. خدا نورانیکند ضریح او را. در خدمت او الهیات، شفایابن سینا و تذکره ایدر هیئت را که از تألیفات خود آن بزرگوار است قرائت کردم. پس او را اجل مختوم دریافت و خدایروح او را مقدس کناد. نصیرالدین زمانیپیش از سال 611 در مقابل پیشرویمغولان به یکیاز قلعه هایناصرالدین محتشم فرمانروایاسماعیلیپناه برد. این کار به ویامکان داد که برخیاز آثار مهم اخلاقی، منطقی، فلسفیو ریاضیخود از جمله مشهورترین کتابش «اخلاق ناصری» را به رشته تحریر درآورد. وقتیکه هولاکو به فرمانرواییاسماعیلیان در سال 635 پایان داد طوسیرا در خدمت خود نگاه داشت و به او اجازه داد که رصدخانه بزرگیدر مراغه احداث کند که شروع آن از سال 638 بود. برایکمک به رصد خانه علاوه کمکهایمالیدولت اوقاف سراسر کشور نیز در اختیار خواجه گذارده شده بود که از عشر (یک دهم) آن جهت امر رصدخانه و خرید وسایل و اسباب و آلات و کتب استفاده مینمود در نزدیکیرصد خانه کتابخانه بزرگیساخته شده بود که در حدود چهارصد هزار جلد کتب نفیس جهت استفاده دانشمندان و فضلا قرار داده بود که از بغداد و شام و بیروت و الجزیره بدست آورده بودند در جوار رصدخانه یک سرایعالیبرایخواجه و جماعت منجمین ساخته بودند و مدرسه علمیه ایجهت استفاده طلاب دانشجویان. این کارها مدت 13 سال به طول انجامید تا اینکه ایلخان هلاکویمغولیدر سال 663 درگذشت. لیکن خواجه تا آخرین دقایق عمر خود اجازه نداد که خللیدر کار آنجا رخ دهد و کوشش بسیار نمود که آن رصد خانه و کتابخانه از بین نرود.

قسمت اعظم 150 رساله و نامه هایطوسیبه زبان عربینوشته شده است. وسعت معلومات و نفوذ او با ابن سینا قابل قیاس است جز آنکه ابن سینا پزشک بهتریبود و طوسیریاضیدان برتری. از پنج کتابیکه در زمینه منطق نوشته شده است اساس الاقتباس از همه مهمتر است. در ریاضیات تحریرهاییبر آثار آوتولوکوس، آرستاخوس، اقلیدس، آپولونیوس، ارشمیدس، هوپسیکلس، تئودوسیوس منلائوس و بطلمیوس نوشت. از جمله مهمترین آثار اصیل ویدر حساب هندسه و مثلثات جوامع الحساب بالتخت و التراب، رساله الشافیه و اثر معروفش کتاب شکل القطاع است که به نوشته هایرگیومونتانوس اثر گذارده است. معروفترین آثار نجومیویزیج ایلخانیکه در سال 650 نوشته شده میباشد و همچنین تذکره فیعلم الهیئه است. کتاب تنسوق نامه و کتابهاییدر زمینه اختربینینیز نوشته است. احتمالاً برجسته ترین کار طوسیدر ریاضیات در زمینه مثلثات بوده است در کشف القناع عن اسرار شکل القطاع، وینخستین کسیبود که مثلثات را بدون توسل به قضیه منلائوس یا نجوم توسعه بخشید و هم او بود که براینخستین بار قضیه جیوب را، که رویداد برجسته ایدر تاریخ ریاضیات است به روشنیبیان کرد. در نجوم تذکره فیعلم الهیئه ویشاید کاملترین نقد بر نجوم بطلمیوسیدر قرون وسطیو معرف تنها الگویریاضیجدید حرکات سیارات است که در نجوم قرون وسطینوشته شده است. این کتاب به احتمال زیاد از راه نوشته هایمنجمان بیزانسیبه کوپرنیک اثر گذاشته است و همراه با کار شاگردان طوسیمتضمن تمام تازه هاینجومیکوپرنیکیاست به استثنایفرضیه خورشید مرکزیآن. نصیر الدین طوسیبا اینکه سرو کارش بیشتر در سیاست و اجتماع بوده روشن ترین راه را که برایرسیدن به جهان جاودانینشان میدهد دیانت است. اگرچهت در تمام توشته هایخود دم از استقلال و معرفت میزند اما آشکارا میگوید دانش تنها از ایمان و دین حاصل میشود و حقیقت دانش را دین میداند که تسلیبخش جانها و روان بخش کالبدهایافسرده است. طوسیبیشتر به عنوان منجم معروف است و رصدخانه وییک مؤسسه علمیدر تاریخ علم به شمار میرود. کتاب تنسوق نامه او از لحاظ موضوع فقط در مقایسه با مشابهش یعنیکتاب بیرونی(کتاب الجماهر فیمعرفت الجواهر) در درجه دوم اهمیت قرار دارد. طوسییکیاز پیشروترین فلاسفه اسلامیاست که تعیمات مشّائیابن سینا را پس از آن که در طول دو سده در محاق «کلام» قرار گرفته بودند احیاء کرد. او مظهر نخستین مرحله ترکیب تدریجیمکتبهایمشّائیو اشراقیاست. اخلاق ناصریویرایج ترین کتاب اخلاقیبین مسلمانان هند و ایران بوده است. تجرید العقاید او در کلام مبنایالهیات اصولیشیعه دوازده امامیاست. طوسیاحتمالاً بیش از هر فرد دیگر مایه احیایعلوم اسلامیبوده است. گروهیخواجه را برهم زننده وحدت دو ملت عربیو اسلامیمیپندارند و میگویند به دست او وحدت عربیدر آن زمان پاشیده شد. در حقیقت خواجه در این باب گناهینداشت و اگر لیاقت خواجه پس از آن همه وقایع و خونریزیبه داد مسلمانان نرسیده بود جهان اسلامیامروز چه وضعیتیداشت؟ در سال 672 هجریقمرینصیر الدین طوسیبا جمعیاز شاگردان خود به بغداد رفت که بقایایکتابهایتاراج رفته را جمع آوریو به مراغه بازگرداند اما اجل مهلتش نداد و در تاریخ 18 ذیالحجه سال 672 هجریقمریدر کاظمین نزدیک بغداد دار فانیرا وداع گفت. نصیر الدین طوسیستاره درخشانیبود که در افق تاریک مغول درخشید و در هر شهریکه پاگذارد آنجا را به نور حکمت و دانش و اخلاق روشن ساخت و در آن دوره تاریک وجود چنین دانشمندیمایه اعجاب و اعجاز بود.

نظر شما :
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید
captcha