نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست؟
عالی
59%
 
خوب
23%
 
معمولی
5%
 
ضعیف
10%
 
  • تلگرام
  • تلگرام
امروز
۱۳۹۵ چهارشنبه ۱۷ آذر
اِلأَربِعا ٧ ربيع الاول ١٤٣٨
Wednesday, December 07, 2016
کد : 603-40438      تاریخ ایجاد : ۱۳۹۳ يکشنبه ۳۱ فروردين   آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۳ يکشنبه ۳۱ فروردين    تعداد بازدید : 171

غذاهای روان‌پسند

تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که در شبانه‌روز، چقدر وقت‌تان صرف خوردن و آشامیدن یا فکرکردن به این دو موضوع می‌شود؟ سعی کنید یک روز، زمانی را ‌که صرف آماده‌‌‌کردن یا خوردن غذا و فکر کردن در مورد این موضوع می‌کنید، ثبت کنید. احتمالا این زمان بسیار بیشتر از زمانی خواهد بود که صرف کارهای دیگر می‌کنید.

غذاهای روان‌پسند

تا به حال به این موضوع فکر کرده‌اید که در شبانه‌روز، چقدر وقت‌تان صرف خوردن و آشامیدن یا فکرکردن به این دو موضوع می‌شود؟ سعی کنید یک روز، زمانی را ‌که صرف آماده‌‌‌کردن یا خوردن غذا و فکر کردن در مورد این موضوع می‌کنید، ثبت کنید. احتمالا این زمان بسیار بیشتر از زمانی خواهد بود که صرف کارهای دیگر می‌کنید.

 
 

وقت زیادی از زندگی تمامی موجودات صرف به دست آوردن، تهیه و مصرف غذا و مایعات می شود اما آنچه بیش از این موضوع باورنکردنی به نظر می رسد، این است که چگونه آنچه می خوریم و می نوشیم بر رفتارمان تاثیر می گذارد؟ این تأثیرات از چه نوعی است؟ در این مورد یک ضرب المثل فرانسوی می گوید: «خوردن می تواند باعث آسان تر زندگی کردن انسان ها شود.» آیا این نظر درست است؟

تاثیر غذا بر روان

نتایج چند تحقیق نشان داده است خوردن یک وعده غذا یا نوشیدن آب می تواند بر سطح فعالیت، خلق وخوی فرد و عملکرد سرعت فکرکردن او تاثیر بگذارد. گاه خوردن یک غذای خاص یک جنبه از رفتار را افزایش می دهد و گاه باعث کاهش آن می شود. این موضوع به زمانی از روز که آن غذا خورده می شود و محتوای آن غذا بستگی دارد.

برای مثال، یک غذا با کربوهیدرات بالا، ماده تریپتوفان را افزایش می دهد و در نتیجه، سروتونین نیز بالا می رود. این افزایش می تواند باعث احساس خستگی بیشتر در فرد شود و گذر زمان به نظر کندتر برسد.

در آزمایشی که به همت چند نفر از روان شناسان آمریکایی به سرپرستی بونی اسپرینگ انجام شد زنان بعد از وعده غذایی با کربوهیدرات بالا، احساس خستگی را گزارش کردند اما آنها بعد از وعده غذایی که شامل میزان زیادی پروتئین بود این احساس را نداشتند.

همچنین اسپرینگ و همکارانش دریافتند خستگی بعد از مصرف غذا با کربوهیدرات بالا و سطح قند خون مرتبط نیست. درعوض، شروع خستگی با افزایش تریپتوفان در خون همزمان است.

دلایل روان شناختی ترجیح مزه ها

1ـ شیرین و شور:
ترجیح غذاهای شیرین بسیار بیشتر از مزه های دیگر است؛ این مساله فارغ از جنسیت، نژاد و ملیت است. علاوه بر انسان ها، بیشتر موجودات دیگر نیز غذاهای شیرین را به غذاهای دیگر ترجیح می دهند. بسیاری از موجودات دنبال طعم شیرین هستند.

غذاها و نوشیدنی های شیرین، باعث ذخیره قند و در نتیجه ایجاد کالری می شود. کالری انرژی بدن را تامین می کند و وجودش برای بدن ضروری است.

معمولا در محیط های طبیعی، برای بیشتر موجودات از جمله انسان ها، کالری های گوارا به میزان کافی موجود نیست. در نتیجه ذخیره کردن منبع کالری ها برای بقای موجودات ضروری است.

یک مثال از چنین منبعی میوه رسیده و آبدار است که تامین کننده قند، ویتامین ها و مواد معدنی لازم برای بدن است. اجداد ما نیز مزه شیرین را ترجیح می دادند.

مطمئنا برخی تجارب نیز می تواند در میزان ترجیح غذاها و نوشیدنی های شیرین تاثیر بگذارد. یکی از دلایل ترجیح مزه شیرین، ترجیح دیگران است که ما با مشاهده، آن را می آموزیم.

بعلاوه، ما می دانیم نوزادان به غذاهایی بیشتر تمایل نشان می دهند که پاداش دهنده باشند یا از طریق آن بتوانند توجه بزرگ ترها را جلب کنند.

غذاهایی با مزه شیرین بیشتر از مزه های دیگر مورد توجه بزرگ ترهاست. چند بار از یک پدر یا مادر شنیده اید که این جمله را به کودک خردسالش می گوید: «اگر خوب باشی، بهت یک شکلات می دهم»؟

از سوی دیگر، تحقیقات نشان داده است بزرگ ترین تاثیری که تجربه افراد برای ترجیح مزه شیرین دارد، خود مزه نیست، بلکه غذاهای خاصی است که ترجیح می دهیم شیرین باشند.

ما به یک لایه شکر افزوده شده به کباب یا تخم مرغ علاقه ای نداریم، اما اغلب بستنی یا کیک را بیشتر از تخم مرغ دوست داریم البته تجربیات آشپزی ما که با کشورهای دیگر متفاوت است، تعیین می کند که دوست داریم چه غذاهایی شیرین باشند.

برای مثال در کشورمان، شکلات معمولا شیرین است، اما در مناطق سنتی مکزیک این گونه نیست. به عبارت دیگر، ترجیح دادن غذاهای معمولا شیرین باعث تمایل ما به مزه شیرین می شود.

ترجیح دادن غذاهای شور نیز بسیار شبیه غذاهای شیرین است. بجز کودکان تازه متولد شده، بقیه افراد و بیشتر موجودات نمک را دوست دارند. به نظر نمی رسد نوزادان بتوانند متوجه مزه نمک شوند. احتمالا به این دلیل که سازوکار چشایی شان برای نمک هنوز ایجاد نشده است.

هرچند پس از چهار ماهگی، موضوع بسیار متفاوت می شود و این نوزادان نیز شبیه انسان های سنین بالاتر و دیگر موجودات، مزه نمک را بخوبی متوجه می شوند.

اما علت این گرایش فطری چیست؟ همانند کالری ها، نمک نیز برای کارکرد درست بدن انسان و دیگر موجودات ضروری است. بسیاری از کارکرد های بدن به وجود نمک بستگی دارد.

برای مثال، تجمع نمک در خون باید در یک سطح خاص حفظ شود، هر چند مقدار کمی از نمک از طریق تعریق و ادرار دفع می شود. اگر کسی خوردن نمک را متوقف کند، لاجرم بدن آب را دفع خواهد کرد تا میزان نمک در خون در یک سطح خاص حفظ شود و در نتیجه، شخص به دلیل از دست دادن آب بدن می میرد.

2ـ ترجیح مزه های متفاوت:
اما همان طور که همه بخوبی می دانیم، غذاهایی هستند که مزه شان شور یا شیرین نیست، بنابراین نمی توان تبیین های بالا را برای آنها ارائه کرد. گستره وسیعی از غذاهایی که انسان ها دوست دارند، هیچ علت ژنتیک یا زیستی ندارند.

برای مثال در کامرون و زئیر، مردم هزاران نوع حشره می خورند، اما در کشور ما و البته بسیاری از کشورهای دیگر، خوردن حشرات نفرت انگیز است؛ چرا چنین تفاوت بزرگی در ترجیح غذایی ملت ها وجود دارد؟ آیا این تفاوت ها به ما و سایر موجودات کمک می کند که زنده بمانیم؟

فرض کنید شما در یک جنگل بدون هیچ مزایای تمدنی زندگی می کنید و تحت شرایطی هستید که افراد در آنجا رشد کرده اند؛ به انتخاب های غذایی که دارید، فکر کنید.

انواع متفاوتی از گیاهان و حیوانات وجود دارد که شما احتمالا آنها را می خورید. کدام یک از آنها را برای خوردن، خوب می دانید و کدام یک را مناسب خوردن نمی دانید؟ کدام یک سلامت شما را حفظ خواهد کرد و کدام یک این کار را نخواهد کرد؟ کدام ترکیب غذایی به شما همه مواد مغذی لازم را خواهد داد؟ اگر شما از آن منطقه جنگلی به منطقه ای با آب و هوایی دیگر بروید، گزینه غذاهای انتخابی تان کاملا تغییر خواهد کرد. در محیط جدید تصمیم می گیرید چه غذاهایی بخورید؟

تمامی این مثال ها نشان می دهد منطقه جغرافیایی که افراد در آن زندگی می کنند، تعیین کننده نوع غذاها و مزه هایی است که آنها ترجیح می دهند، استفاده کنند.

از نظر روان شناسی تکاملی، استفاده از غذاهای خاصی در طول تاریخ موجب شده است که اجداد ما بتوانند زنده و سالم بمانند. همین ترجیحات اکنون به ما رسیده است و ما نیز تا حد زیادی ترجیحات غذایی آنها را داریم؛ هرچند بر اثر مدرن شدن جوامع و گسترش ارتباطات بین فرهنگی، ما ترجیحات غذایی دیگری نیز داریم که برای ما نیستند و تاثیر فرهنگ های دیگر است. 

نگران کودکان بهانه گیر نباشید

کودکی که به دنیا می آید، تنها شیر مصرف می کند. اما معمولا زمانی که شروع به راه رفتن می کند، مجموعه بزرگ غذایی ای برایش وجود دارد که می تواند از آن بخورد.

این موضوع مهمی است که چگونه کودک خردسال یاد می گیرد وقتی والدینش برای مدت طولانی در کنارش نیستند، چه غذاهایی بخورد.

برای موجودات همه چیزخواری مثل انسان ژن ها نمی توانند همه ترجیحات غذایی را از پیش برنامه ریزی کنند، زیرا انتخاب های زیاد و تغییر انتخاب های گسترده ای وجود دارد.

جانوران همه چیزخوار غذاها و نوشیدنی های خوب و بد را براساس در دسترس تر بودن، سودمند تر بودن و ضروری بودن شان در نظر می گیرند.

خوردن یک چیز اشتباه به مرگ منجر خواهد شد، زیرا گیاهان و حیوانات سمی زیادی وجود دارد اما خوشبختانه، ما و سایر موجودات همه چیزخوار متوجه می شویم که در محیط های گوناگون چه غذایی خوب است و چه غذایی بد.

به همین دلیل، اگر شما فرزندی بهانه گیر در غذاخوردن دارید، نگرانش نباشید. کودکان در یک دوره زمانی، غذاهایی را برای خوردن انتخاب می کنند که بدن شان به آنها نیاز دارد. براساس تحقیق مشهوری که در دهه های 1920 و 1930 توسط دکتر کلارا دیویس انجام گرفت، بسیاری افراد از جمله متخصصان اطفال، باور دارند که این نگرانی معنایی ندارد.

دکتر دیویس در تحقیق خود از 15 کودک سالم بین شش تا یازده ماهه ای استفاده کرده بود که در زمان شروع آزمایش، از غذاهای دیگری غیر از شیر کمتر استفاده کرده بودند.

همه بچه ها از شش ماهگی تا چهار و نیم سالگی در یک بیمارستان قرار گرفتند (البته در حال حاضر امکان این کار برای آزمایش وجود ندارد).

در زمان صرف غذا، یک پرستار به هر بچه یک سینی حاوی مجموعه ای از غذاها مثل غلات، تخم مرغ، شیر، مایعات و گیاهان می داد. پرستار به هر بچه غذایی می داد که خود او انتخاب می کرد.

گاهی اوقات یک بچه در یک دوره طولانی در مصرف غذاهای خاصی زیاده روی می کرد، اما این زیاده روی سرانجام متوقف می شد.

بچه ها در یک دوره زمانی طولانی، به یک رژیم غذایی متعادل می رسیدند و خوب رشد می کردند بنابراین، می توان گفت در بیشتر موقعیت ها، انسان ها رژیم های غذایی نسبتا متعادلی را انتخاب می کنند.

تجربه می تواند میزان تمایل به یک غذای خاص را در آینده، کاهش یا افزایش دهد. حداقل در دنیایی که ما در آن زندگی می کنیم، بسیاری از تغییرات در ترجیح غذاها به بقای ما کمک می کند.

خوردنی های آشنا

فرض کنید که شما در یک مهمانی ناهار حضور دارید و میزبان تان به شما یک بشقاب از غذاهایی می دهد که برایتان آشنا نیست. مطمئنا اشتیاق زیادی برای خوردن آن غذا نخواهید داشت. اکراه ما برای خوردن غذای ناآشنا، موضوع جدیدی نیست.

در کل، انسان همچون موجودات دیگر از چیزهای جدید می ترسد و به همین دلیل، غذاها و موقعیت هایی را ترجیح می​دهد که برایش آشنا هستند البته برخی افراد بیش از بقیه از غذاهای ناآشنا می ترسند.

اگر ما از غذاهای جدید می ترسیم و غذاهای آشنا را ترجیح می دهیم، پس می توان با نشان دادن یک غذای جدید به فردی به صورت مکرر باعث افزایش تمایل شخص به آن غذا شد.

بسیاری از آزمایش ها این مورد را تایید کرده اند برای مثال، دکتر پاتریشیا پلینر، روان شناس آمریکایی در آزمایشی بر دانشجویان متوجه شد که آشنایی با غذاهای خاص منجر به تمایل بیشتر افراد به آن می شود.

در تحقیقی دیگر، دکتر لین بیرچ و همکارانش به طور مکرر از کودکان دو تا پنج ساله می خواستند که به چند نوشیدنی نگاه کنند و آنها را بچشند.

همه نوشیدنی هایی که آنها مصرف می کردند برایشان تازه بود. تمایل کودکان به نوشیدنی زمانی بسیار بیشتر بود که کودک پیشتر آن را دیده بود. حال پرسش مهم این است که چرا افراد در یک بازه زمانی، برخی غذاهای تکراری را در برنامه غذایی خود حذف می کنند.

پاسخ روان شناسان این است که قرار گرفتن در معرض یک غذا می تواند علت کاهش موقت و کوتاه مدت میل به آن غذا باشد و همچنین علت افزایش تمایل به آن غذا. برخی آزمایش ها این پدیده را تائید می کند.

در آزمایشی که دکتر دیوید استنگ انجام داد، زنانی که در این آزمایش شرکت کرده بودند، پانزده نوع غذا را می چشیدند، اما میزان تمایل به هر غذا با تکرار دفعات چشیدن آن غذا کاهش می یافت، ولی بعد از یک هفته که آن غذاها را نخوردند، دوباره تمایل شان به آن غذا بیشتر شد.

گرایش انسان ها و دیگر موجودات به غذاهای آشنا با اجتناب از غذاهای قبلا مصرف شده همراه است. برای همه چیز خوارانی مثل انسان این تدبیر غذایی بسیار سودمند است، چون استفاده از غذاهای آشنا رسیدن مجموعه ای از مواد مغذی به بدن را تضمین می کند.

زمانی که این اتفاق رخ می د هد، به نظر می رسد که آشنایی بعد از مدتی منجر به ایجاد حس موقت نفرت از غذا می شود، در حالی که نخوردن آن غذا پس از مدتی موجب تمایل دوباره به آن می شود.

مطالب مرتبط
لیست غذاهای پیشنهادی برای گیاهخواران
۱۳۹۵ چهارشنبه ۲۸ مهر
لیست غذاهای پیشنهادی برای گیاهخواران
شاید برای ما ایرانی ها انتخاب گیاهخواری سخت باشد. تقریبا 90 درصد غذاهای سنتی با گوشت سفید و قرمز درست می شوند. این مسئله می تواند عشاق قرمه سبزی را دچ...
غذاهای محلی استان تهران؛ پایتخت ایران
۱۳۹۵ يکشنبه ۴ مهر
غذاهای محلی استان تهران؛ پایتخت ایران
در این سری مجموعه مطالب خوشمزه قصد کرده ایم غذاهای محلی و معروف هر استان را به تفکیک به شما معرفی کرده و آموزش دهیم. امروز با غذاهای محلی استان تهرا...
چه غذاهایی باعث ایجاد سردرد میگرنی می شوند؟
۱۳۹۵ سه شنبه ۳۰ شهريور
چه غذاهایی باعث ایجاد سردرد میگرنی می شوند؟
میگرن می تواند باعث دردی ناتوان کننده شود و وقتی برای فرد پیش می آید او را از انجام بیشتر کارها باز می دارد. افراد بسیاری در دنیا مبتلا به میگرن هست...
غذاهای محلی استان ایلام
۱۳۹۵ يکشنبه ۳ مرداد
غذاهای محلی استان ایلام
در این سری مجموعه مطالب خوشمزه قصد داریم غذاهای محلی و معروف هر استان را به تفکیک به شما معرفی کرده و آموزش دهیم. امروز با غذاهای محلی استان ایلام...
نظر شما :
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید
captcha