نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست؟
عالی
59%
 
خوب
23%
 
معمولی
5%
 
ضعیف
10%
 
  • تلگرام
  • تلگرام
امروز
۱۳۹۵ پنج شنبه ۱۸ آذر
اِلخَميس ٨ ربيع الاول ١٤٣٨
Thursday, December 08, 2016
کد : 671-32862      تاریخ ایجاد : ۱۳۹۳ دوشنبه ۱۱ فروردين   آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۳ دوشنبه ۱۱ فروردين    تعداد بازدید : 131

نقش انتظار در تولید سیستم های دینی (1)

موضوع بحث: بررسی تأثیر حس انتظار در نهضت سیستم سازی بر اساس آموزه های دین انگیزه توجه به موضوع: خلاء نظام ها و ساختارهای دینی در محیط رقابت برای مدیریت زندگی جهانی

موضوع بحث: بررسی تأثیر حس انتظار در نهضت سیستم سازی بر اساس آموزه های دین

انگیزه توجه به موضوع: خلاء نظام ها و ساختارهای دینی در محیط رقابت برای مدیریت زندگی جهانی

ضرورت بحث: نیازمندی های ظهور تمدن موعود به مطالبه نظام هاو ساختارهای دینی

ساختار بحث: بررسی هویت تمدن، نقش سیستم ها و فرآیندها در تمدن سازی، بررسی هویت انتظار و مؤلفه های آن، استخراج رابطه انتظار با سیستم های تمدنی

 چکیده بحث:

نگرش اسلام در مورد پایان تاریخ، برقراری تمدّن، یکپارچه جهانی بر اساس آموزه های اسلام است. از آنجائیکه هویّت تمدن، زندگی جمعی در سیستم های به هم پیوسته است، برای تمدن سازی نیاز به سیستم سازی است

و هر اندیشه ی تمدن سازی برای تحقق تمدن موردنظرش چاره ای جز طراحی و اجرای نظام ها و سیستم های به جریان اندازنده ی ابعاد مختلف زندگی ندارد.

سیستم های آموزشی، رسانه ای، فرهنگ عمومی، امنیتی، قضائی، دادگستری، اقتصادی، مدیریتی، حکومتی، خانوادگی، تولید

و ابزارسازی، خدماتی، معماری و شهری و ... که بر اساس فرآیندها و معادلات ارتباطی تعریف شده اند الگو از طرف دین و گزاره های دینی فعال شوند می توانند با به هم پیوستگی خود، تجلی دهنده ی تمدن اسلام گردند.

از سوی دیگر، فرآیند تمدن سازی، فرآیندی تدریجی و نیازمند بسترسازی های درازمدت است و تا نگرش نخبگان و دید عمومی به ضرورت سیستم سازی،

و در سیستم سازی به ضرورت فرآیندسازی، و در تعریف فرآیندها به اهمیت داده های دین معطوف نشود، فضای حرکت به سوی تمدن اسلام شکل نخواهد گرفت.

با حرکت به سوی نظام سازی و سیستم سازی، احساس انتظار موعود فعال شده تقویت می گردد؛

زیرا که حس انتظار، برآیند چهار عاملِ: تشخیص نیاز، تشخیص کمال، قابل دسترس بودن کمال مورد نظر، و تلاش برای تدارک شرایط تحقق آن است.

بدون مؤلفه ی چهارم، یعنی تلاش برای زمینه سازی شرایط تحقق کمال مطلوب، حس انتظار حاصل نمی شود و فقط حس طلب و گرایش به وجود می آید. ظهور تمدن موعود اسلام، نیازمند حرکت به سوی سیستم سازی بر اساس دین است؛

پس منتظر واقعی، نهضت سیستم سازی و نظام سازی دینی را به جِدّ پیگیری خواهد بود

از سوی دیگر نیز با تلاش برای طراحی سیستم های زندگی بر اساس گزاره های دین، حس انتظار تشدید می گردد

و نفوس با اشتیاق بیشتر به مطالبه ی سیستم ها و نظام های دینی رو می آورند و نهضت فکری زمینه ساز برای ظهور و تحقق حکومت جهانی مهدوی گامی فراخ به پیش می گذارد.

کلمات کلیدی: پایان تاریخ، تمدن اسلام، سیستم و ساختار، فرآیند و جریان، گزاره دینی، حس انتظار، نهضت سیستم سازی.

 مقدمه: نظریه اسلام در مورد پایان تاریخ

سرانجام بشریت در جهان چگونه خواهد شد؟

این سؤالی است که پاسخ به آن موجب پیدایش نظریات مختلف در مورد پایان تاریخ شده است. یک تئوری پرداز، هرج و مرج و کشتار را سرانجام زندگی بشر می داند؛

دیگری جامعه اشتراکی را سرانجام قهری بشر در روند زندگی می بیند، و فرد سومی، شیوه ی زندگی لیبرال دموکراسی آمریکایی را پایان تمدن سازی بشریت می انگارد.

این سؤال را به اسلام عرضه می کنیم و پاسخ او را می طلبیم، ندای آیات بعد به گوش می رسد:

وَ نُریدُ أن نَمُنَّ عَلَی الَّذینَ استُضعِفُوا فِی الأَرضِ وَ نَجعَلَهُمُ أَئِمَّهً وَ نَجعَلَهُمُ الوارِثینَ(1)

(می خواهیم بر مؤمنینی که پست و ناچیز شمرده شده اند، لطف خود را جاری کنیم و آنها را به رهبری برسانیم، و آنان را کسانی قرار دهیم که تمام منابع و امکانات زمین در اختیارشان قرار گیرد.)

وَ لَقَد کَتَبنا فِی الزَّبُورِ مِن بَعدِ الذِّکرِ یَرِثُها عِبادیَ الصَّالِحُون.(2)

(این مطلب را که مدیریت جهانی به دست بندگان درست کار من خواهد رسید، دقیقاً در کتاب زبور و سپس در تورات آورده ایم.)

سرانجام بشریت، بر اساس تفکر اسلام، ظهور تمدنی بر اساس حرکت به سوی خداست؛ «تمدن خدامحور»؛

تمدنی با نظام ها و ساختارهای مبتنی بر احساس خدا و هماهنگ با شبکه هستی و در نتیجه تمدنی که تمام موجودات در آن در مسیر رشد و تکامل ظاهری و باطنی قرار می گیرند.

این گونه نگرش در دیگر ادیان الهی نیز وجود دارد، همه انتظار آرمان شهر خدایی را می کشند و معمار مسیحا نفس آن را می جویند. همه می خواهند کاری بکنند تا او بیاید، همه می خواهند زمینه ها و آمادگی ها فراهم شود تا او بیاید.

برخی شمشیر برداشته بر علیه ظلم قیام می کنند، برخی سر در گریبان فروبرده دعا می کنند، عده ایی آتش به دست گرفته و ویرانی می سازند و طائفه ای فقط نظاره گرند و دورادور به او فکر می کنند. انتظارِ صحیح کدام است؟

فرضیّه ی بحث: رابطه انتظار فعّال و سیستم سازی

انتظار صحیح و فعال، عبارتست از: تلاش برای ملموس کردن برتری سیستم های ارائه شده توسط دین در برابر سیستم های بشری و غیر دینی.

ملموس شدن ضعف رقیب و کمال سیستم موردنظر و قابل دسترس بودن آن، متقابلاً سبب فوران حس انتظار موعود می شود و نفوس را به سوی او راهبری می کند و جامعه را برای پذیرش او مهیا می سازد.

این نوشتار با ارائه چهار محور سعی در اثبات این مدعا دارد.

 نقاط نفوذ به بحث 

محور اول: هویت تمدن و تمدن سازی

«تمدن»، کلمه ایی است که هرچه عقلانیت بشر بیشتر می شود، سخن از این کلمه و توجه به آن نیز بیشتر می گردد. در تبیین هویت تمدن، گفته اند:

تخلق به اخلاق اهل شهر و انتقال از خشونت و جهل، به حالت ظرافت و انس و معرفت؛ در شهر اقامت کردن و انتظام شهر نمودن و اجتماع اهل حرفه.(3)

تمدن، موقعیتی از جامعه انسانی است که سازمان یافته و توسعه یافته باشد.(4)

تمدن، خلاقیت فرهنگی است که در نتیجه نظم اجتماعی و قانون و رفاه نسبی به وجود می آید.(5)

تمدن، فرهنگ جمعی است.(6)

آنچه پس از تأمل و بررسی واقعیت ها می توان بیان کرد این است که:

تمدن، زندگی جمعی در سیستم های به هم پیوسته ای است که شبکه معرفتی، قانونی و فرهنگی واحدی را به وجود آورده اند.

جوهره ی تمدن، ساختارها و سیستم های به هم پیوسته ی آن است؛

زندگی های متعالیِ فردی و جمعی ای وجود دارند که بر اساس وظائف و مسئولیت های فردی به حیات خود ادامه می دهند

ولی اطلاق کلمه تمدن بر آنها احساس استعمال لفظ در معنی واقعی خود را در انسان ایجاد نمی کند. بله، فرهنگی شکل گرفته است،

ولی جلوه های تمدن مشاهده نمی شود.

تمدن ها در ساختارها و سیستم ها متولد می شوند. فقط جامعه ای که دارای سیستم بهداشتی، آموزشی، قضائی، غذایی، حمل و نقل، امنیتی و دفاعی، فرهنگی، اقتصادی، مدیریتی، خانوادگی، عبادی، خدماتی، رسانه ای، بین المللی و ... باشد

و این سیستم ها به صورت یک شبکه ی واحد متصل به هم مدیریت شوند، دارای تمدن خواهد بود. پس برای تمدن سازی باید بر سیستم سازی و شبکه کردن سیستم ها متمرکز شد.

اگر بخواهیم تمدن سازیِ اسلام را فعال کنیم و فضای جهانی را به سوی پذیرش تمدن اسلام به پیش ببریم، باید گفتمان مطالبه و تولید سیستم ها و مدل های شکل گرفته بر اساس دین را فعال کنیم.

 

نظر شما :
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید
captcha