× باور نادرست :

آغوز به دلیل ایجاد زردی برای تغذیه نوزاد مناسب نیست و باید دور ریخته شود!

/ واقعیت :

اغوز نه تنها موجب زردی نمی شود که حتی شاید بهترین راه کاهش زردی نوزادان ،‌تغذیه مکرر با آغوز باشد. آغوز بسیار مغذی و حاوی موادی است که نوزاد را در برابر بیماری های محافظت می کند و به منزله اولین ایمن سازی او محسوب می شود. خوراندن آغوز به نوزاد بسیار ضروری و حیاتی است. بعضی از مجتهدین و مراجع بزرگوار ،‌ تغذیه با آغوز را در حد واحب تلقی می کنند.

× باور نادرست :

شیردهی باعث تغییر شکل پستان ها و اندام مادر می شود!؟

/ واقعیت :

تغییر پستان ها در دوران بارداری رخ می دهد ،‌به طوری که پستان ها و نوک آنها بزرگتر می شو ند. بنابراین چنانچه شیردهی هم صورت نگیرد،‌این تغییرات قبلا رخ داده است . به علاوه مادر در دوران شیردهی ،‌چربی اضافی و دخیره شده در دوران بارداری را سریع تر از دست می دهد و به فرم و وزن قبلی خود باز می گردد. تغذیه با شیر مادر هیچ تاثیر نامطلوبی بر شکل و ظاهر پستان مادر ندارد ولی توصیه می شود به دلیل سنگینی پستان ها در دوران شیردهی ،‌ مادر از سینه بند مناسبی که پستان را بالا نگه دارد،‌ استفاده کند.

× باور نادرست :

شیر اگر در پستان بماند ، فاسد می شود!

/ واقعیت :

ماندن شیر در پستان مادر باعث فساد شیر نمی شود. اما چون عدم تخلیه پستان موجب کاهش تولید شیر مادر و از طرفی بروز احتقان می گردد،‌ چنانچه به هر دلیلی کودک قادر به شیر خوردن نباشد ،‌ بهتر است مادر شیرش را بدوشد تا تولید شیر هم بیشتر شود.

× باور نادرست :

تا چند روز بعد از زایمان و اصولا هر زمانی که شیر مادر کم است بهتر است مادر شیر ندهد تا شیر بیشتری جمع شود!

/ واقعیت :

تاخیر در شروع تغذیه با شیر مادر و دیر به دیر شیر دادن به نوزاد موجب می شود که شیر دیرتر جریان یافته و احتقان پستان به وجود آید،‌لذا باید ظرف نیم ساعت بعد از تولد ،‌نوزاد را به پستان مادر گذاشت و پس از آن نیز به طور مکرر و بر حسب میل و تقاضای طفل ،‌او را شیر داد ،‌ مکیدن های مکرر شیرخوار چه بلافاصله پس از تولد و یا هر زمان دیگر موجب افزایش تولید شیر مادر می شود در حالی که دیر به دیر شیر دادن سبب کاهش حجم شیر می گردد.

× باور نادرست :

پستان های کوچک نمی توانند شیر کافی تولید کنند!

/ واقعیت :‌

شیردهی ارتباطی به اندازه پستان ندارد بلکه ترشح هورمون پرولاکتین در اثر مکیدن بیشتر پستان توسط شیرخوار ،‌ تولید شیر را بیشتر می کنند.

× باور نادرست :

شیرخواران هنگام ابتلا به بیماری نباید با شیر مادر تغذیه شوند!

/ واقعیت :‌

در هنگام بیماری به خصوص تب و اسهال ، نیاز کودک به مایعات ،‌ مواد مقذی و تعذیه مناسب بیشتر است و این نیاز توسط تغذیه با شیر مادر بهتر تامین می شود. با اینکه برخی کودکان درزمان ابتلا به بیماری های تب دار و یا اسهال کم اشتها می شوند ،‌ ولی علاقه بیشتری به تغذیه با شیر مادر نشان می دهند . در این گونه موارد ،‌ تغذیه مکرر با شیر مادر توصیه می شود.

× باور نادرست :

شیرخواران سالم کوچک تر از ۶ ماه که با شیر مادر تغذیه می شوند در هوای گرم نیاز به آب اضافی دارند!

/ واقعیت :

مطالعات متعددی که در این زمینه انجام شده،‌نشان داده است که شیرخواران سالم در ۶ ماه اول زندگی به جز شیرمادر و قطره مولتی ویتامین یا قطره آ و د به چیز دیگری نیاز ندارند و اگر شیر مادر به طور مکرر و دلخواه به آنان داده شود ،‌ احتیاجات آنان تامین می شود. اما بعد از ۶ ماهگی و همزمان با شروع تغذیه تکمیلی استفاده از آب سالم و قطره آهن برای شیرخواران لازم است.

× باور نادرست :

بیدار شدن شیرخوار در شب و یا زود به زود شیر خوردن و گریه و بی قراری کودک دلیل ناکافی بودن شیر مادر است!

/ واقعیت :

هیچ یک از عوامل دلیل ناکافی بودن شیر مادر نیست . زود به زود شیر خوردن ، به دلیل سهل الهضم بودن شیر مادر است . توزیع مرتب کودک و رسم منحنی رشد او بهتر از هر چیز دیگری می تواند وضع تغذیه وکافی بودن شیر مادر را نشان دهد.

× باور نادرست :

شیر بعضی از مادران رقیق و آبکی است !

/ واقعیت :

در شروع هر وعده شیردهی ،‌شیر مادر آبکی تر به نظر می رسد . میزان چربی آن کمتر است اما در انتهای هر وعده به مرور که شیرخوار به مکیدن آن ادامه می دهد ، میزان چربی و در نتیجه غلظت شیر بیشتر شده و به سیر شدن کودک کمک می نماید.
بنابراین در هر وعده باید شیرخوار هر دو بخش شیر را دریافت نماید تا مجموع نیازهای بدن او تامین شود. اصولا اختلاف رنگ موجود در شیر مادر و شیرهای مصنوعی یا شیر گاو، ذهنیت آبکی بودن شیر مادر را تداعی می نماید.
دلیل اصلی این اختلاف منطبق بودن کیفیت شیر مادر بر نیازهای تغذیه ای در شروع و پایان تغذیه شیرخوار بوده و انرژی و مواد مغذی شیر مادر از ارزش بالاتری نسبت به بقیه شیرها برخوردار است.

× باور نادرست :

مدت تغذیه از پستان باید محدود باشد!

/ واقعیت :‌

شیرخوار چه از نطر فاصله وعده های تغذیه ای با شیر مادر و چه از لحاظ مدت تغذیه درهر وعده باید بر حسب میل و تقاضای خود تغذیه شود و نباید برای او محدودیتی قائل شد. در هر وعده باید آنقدربه مکیدن پستان ادامه دهد تا پس از رضایت کامل پستان را رها نماید. به این ترتیب هم شیر چرب انتهایی را دریافت می کند و هم پستان مادر را تخلیه می نماید.

× باور نادرست :

قبل از هر بار شیر دادن باید پستان ها را با صابون شست!

/ واقعیت :

شستشوی پستان یک بار در روز با آب سالم و یا استحمام روزانه مادر کافی است و به هیچ وجه نباید برای شستشوی پستان (‌جز در مواقع استحمام )‌ از صابون استفاده نمود، چون موجب تحریک نوک پستان ،‌از بین رفتن چربی های پوست و ترک خوردگی آن می شود.

× باور نادرست :

کار خارج از منزل مانغ شیردهی مادر است و باید تغذیه با شیر مصنوعی (‌خشک ) را شروع کرد!

/ واقعیت :

در ماه های اول تولد باید سعی شود که شیرخوار در کنار مادر باشد و مادر،‌ کار خارج از منزل را دیرتر شروع کند. در عین حال از یکی دو ماه قبل از شروع کار،‌با دوشیدن شیر خود ذخیره مناسبی در فریزر برای فرزندش فراهم می نماید. پس از بازگشت به کار در محل کار نیز هر ۳ یا ۴ ساعت یک بار شیر خود را بدوشد و در یخچال نگهداری کند و در پایان ساعات کار شیر دوشیده شده را بر روی یخ به منزل بیاورد تا در روز بعد توسط اطرافیان به کودک خورانده شود. اگر این مقدار برای تغذیه کودک کافی نبود می توان از ذخایر قبلی در فریزر هم استفاده کرد. شیر را باید با قاشق یا فنجان و بدون استفاده از بطری به کودک داد. بهتر است مادر پس از بازگشت به منزل و نیز در طول شب فرزند خود را مکرر از پستان خود تغذیه نماید زیرا مکیدن های مکرر طفل موجب افزایش ترشح شیر می گردد.

در صورتی که به هر دلیلی نگهداری شیر دوشیده شده در محل کار ممکن نباشد، باز هم بهتر است مادر پستان ها را بدوشد و حتی شیر را دور بریزد زیرا عدم تخلیه پستان ها ممکن است موجب کاهش تولید شیر شود

× باور نادرست :

شیرخوار را نباید زیاد در آغوش گرفت چون بغلی می شود!

/ واقعیت :

تمام شیرخواران به تماس ،‌گرمای بدن مادر و به خصوص به مهر و محبت او احتیاج دارند. آنان با صدای قلب مادر آرامش پیدا کرده و در آغوش او احساس امنیت می کنند . این محبت را نباید از کودکان دریغ نمود. برخی از شیرخواران نیز که بیش از بقیه بی قرارند و گریه می کنند با در آغوش گرفتن ،‌راه بردن ، صحبت و نوازش کردن توسط پدر و لالایی مادر آرام تر می شوند.

× باور نادرست :

استفاده از گول زنک ( پستانک ) برای آرام کردن شیرخوار لازم است!

/ واقعیت :

استفاده از گول زنک نه تنها به علت احتمال آلودگی و ابتلا شیرخوار به اسهال و سایر بیماری ها توصیه نمی شود،بلکه میل به مکیدن طفل را نیز ارضاء کرده و موجب کاهش مکیدن پستان و در نتیجه کاهش شیر مادر می شود. بنابراین بهتر است برای آرام کردن کودک او را در پستان مادر گذاشت.

منبع: کتاب شیر مادر و تغذیه شیرخوار