نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست؟
عالی
59%
 
خوب
23%
 
معمولی
5%
 
ضعیف
10%
 
  • تلگرام
  • تلگرام
امروز
۱۳۹۵ شنبه ۲۰ آذر
اِسَّبِت ١٠ ربيع الاول ١٤٣٨
Saturday, December 10, 2016
کد : 614-29913      تاریخ ایجاد : ۱۳۹۲ شنبه ۲۴ اسفند      تعداد بازدید : 348

کودک و رشد زبانی او در خانواده و مهد کودک

آنچه مسلم است کودکان در حدود ۵ تا ۶ماهگی شروع به تلفظ زنجیره ای از هجاهایی مانند ب ب ب می‌کنند و معمولاً اولین کلمه قابل فهم خود را در حدود اواخر سال اول زندگی بیان می‌کنند.

 آنچه مسلم است کودکان در حدود ۵ تا ۶ماهگی شروع به تلفظ زنجیره ای از هجاهایی مانند ب ب ب می‌کنند و معمولاً اولین کلمه قابل فهم خود را در حدود اواخر سال اول زندگی بیان می‌کنند.

 

کودکان قبل از اینکه صدا تولید کنند، می‌توانند درک کنند و البته غالباً پیش از آنکه کلمه‌ای بر زبان آورند با حرکات و اشارات به سئوالات و آموزش‌ها پاسخ می‌دهند. کودکان شش ماه یا یک سال پس از گفتن اولین کلمه و زمانی که واژگان آنها به ۵۰ کلمه رسید، شروع به ساختن جمله دو کلمه‌ای می‌کنند. این جملات عموماً نوع تلگرافی جملات بزرگسالان است و عموماً شامل اسم، فعل و تعداد محدودی صفت است. ولی فاقد حروف اضافه، حرف ربط، حرف تعریف و افعال کمکی است. ولی همین جملات دوکلمه‌ای هم نظم در ترتیب کلمات را آشکار می‌کند و هم کودک روابط دستوری پایه را در مورد فاعل، گزاره و مفعول بیان می‌کند.
پس از اینکه کودکان اولین جملاتشان را بیان کردند، یعنی بین سنین ۴ و ۵سالگی می‌توانند جملات کامل، پیچیده و بزرگسالانه را به کار برند.جملاتی که نشانه تسلط آنان بر قواعد دستوری را نشان می‌دهد، حال در این مقاله سعی شده است به این مطلب پرداخته شود که مهدکودک‌ها تا چه میزان می‌توانند در رشد زبان و گفتار کودکان موثر باشند و تاثیر آن بر روی کودکان تا چه میزان است.
 

 

download (2)

 

 

● شروع گفتار در کودکان
واحد اصلی هر زبان کلمات است. هر کلمه از «واج هایی» ساخته شده است و آن عبارت است از آواهای گفتاری منفرد که به طور تقریبی معادل حروف الفبا هستند. هر زبانی قواعد خود را دارد که بر ترکیبات واج‌ها در آن زبان حاکم است. کودکان از زمان تولد با صداهایی مختلف گریه می‌کنند. در حدود ۵ تا ۶ماهگی شروع به غان و غون کردن می‌کنند و آواهای صوت و بی‌صدا را برای ساختن هجاهایی مانند «بابا» و «دادا» ترکیب می‌کنند. این هجاها گاهی به گفتار واقعی شباهت پیدا می‌کنند و زیر و بم دارند. غان و غون کردن کودکان عموماً تا سنین بین ۹ تا ۱۲ماهگی افزایش می یابد و از این پس از گفتن اولین کلمات واقعی غان و غون کمتر می‌شود.کودک در نیمه دوم سال اول زندگی کم کم آشکارا نشان می‌دهد که می‌خواهد با دیگران ارتباط برقرار کند. پیش از آنکه کودک اولین کلمه واقعی را در ۱۲ماهگی بیان کند، با خیره شدن به کسی که می‌تواند به او کمک کند با حرکات، اشارات و صدا درآوردن نشان می‌دهد که نیاز به کمک دارد. به تدریج صداهای تصادفی که کودک بیان می‌کند، جای خود را به علائم و سپس به کلماتی می‌دهد که به اعمال، اشیا یا رویدادها اطلاق می‌شود.
●اولین کلمات کودکان و سرعت درک بر بیان کلمات
درک کودکان پیش از کلماتی که «بیان می‌کنند» است. به این معنا که درک بیشتر و سریع‌تر از کلمات رشد می‌کند. کودکان غالباً در برابر سئوالات یا دستورهایی مثل «بطری شیر را کجا گذاشتی؟» یا «دستت را بشوی» پیش از آنکه کلمه‌ای بر زبان آورند با حرکات و حالاتی که به خود می‌گیرند، پاسخ می‌دهند. بر طبق مطالعه‌ای کودکان پیش از آنکه بتوانند ۱۰ کلمه بگویند، به طور متوسط قادرند ۵۰ کلمه را بفهمند.در این مرحله «واژگان درکی» ۵ برابر «واژگان تولیدی» است. برای اینکه مقصود و منظور کودکان را درک کنیم، لازم است اوضاع و احوال و زمینه‌ای را که کودک در آن منظورش را بیان می‌کند، در نظر داشته باشیم و وقتی کودک می‌گوید: «توپ» ضمن اینکه به توپ قرمزی که روی زمین افتاده، اشاره می‌کند، ممکن است صرفاً بخواهد توجه دیگران را به توپ جلب کند و شاید منظورش از گفتن توپ این باشد که توپ در حال غلتیدن است و شاید می‌خواهد بگوید که توپ متعلق به او است. اگر کودک کلمه توپ را تکرار کند و با تاکید بگوید: «توپ، توپ» ضمن اینکه دستش را به توپ دراز می‌کند، آشکار است که برای گرفتن آن کمک می‌خواهد. ظاهراً کودک از مجموعه اوضاع و احوال تصوری دارد، هر چند که هنوز نمی‌تواند افکارش را در یک جمله بیان کند.
● کودک و رشد زبانی او در خانواده و مهدکودک
از آنجا که گسترش واژگان کودک اکتسابی است و هر چه کودک در تعامل و ارتباط با اطرافیان باشد، دامنه لغات او نیز گسترش می‌یابد لذا کودکانی که در منزل هستند به واسطه شاغل بودن پدرانشان ساعات زیادی را با او سپری نمی‌نمایند و به واسطه عملکرد و مسئولیت‌های مادرانشان این ایجاد ارتباط و همزبانی با کودکان ممکن است به ندرت برای مادر و کودکش فراهم شود. اما کودکانی که هم سن و هم گروه در مهدکودک‌ها به سر می‌برند، علاوه بر هم زبانی با هم سنان خود و ایجاد ارتباط با مربی خویش با لغات، واژگان و کلمات متعددی برخورد می‌نمایند. برای گرفتن، بازی کردن و دریافت نمودن یک توپ مرتب با دوستان خود ایجاد ارتباط کرده و محرک و پاسخ ایجاد می‌شود. کودک برای گرفتن توپ از دوست در مهدکودک احیاناً از لفظ توپ استفاده می‌کند و از کودک کنار دست خود می‌خواهد از طرف دیگر «من، من»، «مال من است» را از کودک دیگر می‌شنود و از کودک سوم «بده» را، لذا این کودک در عین حال با سه تلفظ و واژه آشنا شده است. «من»، «توپ» و «بده». در صورتی که همین کودک در منزل با ارائه و بیان مطلب توپ مفهوم و مطلب مورد نظر خود را به مادرش می‌فهماند و امکان اینکه با دو لفظ دیگر آشنا شود، بسیار کم و یا بعید است. لذا کودکانی که تازه شروع به سخن گفتن کرده‌اند، هنگامی که با کودکان هم سن و سال خود ارتباط برقرار می‌کنند و همراه مربی خویش که صرفاً وقت خود را صرف و وقف کودکان کرده است، می‌تواند پیشرفت قابل توجهی در گفتار و رشد بیانی خویش داشته باشد.
• تاثیر محیط به خصوص محیط مهدکودک در رشد زبانی
نظریه های عمده رشد به فرضیه های متفاوتی درباره اهمیت تاثیرات محیطی در رشد زبان کودک منجر می شود. نظریه پردازان یادگیری معتقدند که وجود عامل تقویت کننده و مشاهده سرمشق عوامل تعیین کننده مهمی برای رشد زبان هستند. نظریه های رشدشناختی و نیز نهادگرایانه بر این اساس قرار دارند که در یادگیری زبان داشتن امکان برای شنیدن آن و نیز فعال بودن در کند وکاو یادگیری درباره محیط از عوامل مهم هستند. لذا کودکان در مهدکودک ها مرتب زیر نظر عوامل یادگیری، ارتباط و تعامل هستند. می شنوند و بیان می کنند و بر اثر عوامل تقویت کننده بی شماری که به وجود می آید، مجبور به گفت وگو می شوند و در نتیجه واژگان و لغات آن به جهت استفاده در گفتار توسعه می یابد.
• آموزش و توسعه گفتار و بیان از طریق بزرگسالان
آنچه را می توان گفت این مطلب است که کودک زبان را در پایگاه های اجتماعی می آموزد. آنان زبان را از طریق برقراری ارتباط با افراد دیگر در مرحله اول از مادر خود می آموزند و هر چه کودکان در منزل به جز با مادر با سایر افراد خانواده در ارتباط باشند، بیان و گفتارشان گسترده می شود. کودکی که در مهدکودک به سر می برد، علاوه بر پدر و مادر، خواهر و برادر با مربی و سایر اولیای مهد نیز در ارتباط است. گفته های آنان را می شنود، درک و بیان می کند.
در تحقیقی که در ۱۰ مهدکودک در برمودا انجام شده است، بیانگر این مطلب است که با آن دسته از کودکانی که با بزرگسالان بیشتر بودند و با آنان حرف می زدند از کودکانی که کمتر مخاطب داشتند واژگان بیشتری را می دانستند.
• رشد زبانی در کودکستان از طریق بازی در مهدکودک ها
همان طور که می دانیم کودکان پیش از اینکه حرف زدن را بیاموزند، می توانند ارتباط برقرار کنند و این کار را از طریق حرکات و اعمال انجام می دهند تا با کمک آن حالات عاطفی خود را بیان کنند و برای ارضای نیازهای خود از دیگران کمک بگیرند.این حرکات و اعمال کودک کم کم با ارتباط آوایی ارادی کودک همراه می شود. بعضی دیگر از ارتباط های آوایی کودک توجه را به پدیده ها و اشیا جلب می کنند. کودک دستش را به عنوان خداحافظی تکان می دهد و یا دالی بازی می کند. احتمالاً این حرکات و آواسازی ها مقدمه ای است بر برقراری ارتباط از طریق زبان. کودکان به کمک کلمات و جملات ارتباط به مراتب موثرتری برقرار می کنند و بهتر با دیگران گفت و گو می کنند. کودکان در ابتدا بریده بریده حرف می زنند و بهتر با دیگران گفت و گو می کنند و غالباً گفتارهایشان کوتاه است.
این دسته از کودکان هنگامی که در مهدکودک قرار می گیرند و در ارتباط با سایر کودکان و بزرگسالان و اولیای مهد هستند برای برقراری ارتباط و ایجاد ارتباط در بازی مجبورند حرف بزنند و به گونه ای زبان خود را به دیگران تفهیم نمایند. لذا از کلمات و عبارات آموخته شده توسط دوستان و مربیان خود استفاده می کنند که همین امر منجر به گسترش و توسعه زبانی او می شود.
• نتیجه گیری
زبان عموماً باعث افزایش عملکردهای شناختی مثل تفکر، استدلال، حل مسئله و رمزگردانی و اندوختن اطلاعات می شود.
نظریه پردازان کوشیده اند تا فراگیری زبان را بر حسب پاداش، تغییر و تقلید از پاسخ های کلامی توضیح دهند. اندیشمندان کوشش کرده اند تا نقش مهدکودک ها و خانواده را در رشد زبانی کودکان تفسیر کنند.
اطلاعات به دست آمده از این مطلب چنین است که هرچه کودکان در محیط های اجتماعی بیشتر قرار گیرند رشد گفتار و زبان این دسته از کودکان شایع تر است. این گروه از کودکان دارای واژگان و لغات بیشتری هستند. از کلمات و عبارات مترادف بیشتر استفاده می کنند و خیلی سریع تر و راحت تر مطلب خود را به سایران می رسانند. از آنجا که رشد زبانی اکتسابی است هرچه کودکان بیشتر در محیط اجتماعی قرار گیرند رشد بیشتری در بین آنان شاهد خواهیم بود و هرچه بیشتر با افراد بزرگسال و هم سن و سال خود در ارتباط باشند لذا مجبور به گویش بیشتر و مکالمه بیشتر هستند و در مقابل پرسش های مطرح شده باید پاسخ های مناسب بیابند.لذا به صراحت می توان گفت که مراکزی چون مهدکودک ها می توانند در رشد زبانی کودکان موثر و در پیشرفت آنان تاثیرگذار باشند.

نظر شما :
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید
captcha