نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست؟
عالی
59%
 
خوب
23%
 
معمولی
5%
 
ضعیف
10%
 
  • تلگرام
  • تلگرام
امروز
۱۳۹۵ پنج شنبه ۱۸ آذر
اِلخَميس ٨ ربيع الاول ١٤٣٨
Thursday, December 08, 2016
کد : 603-23318      تاریخ ایجاد : ۱۳۹۲ يکشنبه ۴ اسفند   آخرین بروزرسانی : ۱۳۹۲ يکشنبه ۴ اسفند    تعداد بازدید : 140

4 علت تغذیه ای ضعف و بی حالی

4 علت تغذیه ای ضعف و بی حالی

 علاوه بر حساسیت های غذایی، ترکیب نامتناسب و نامتعادل رژیم غذایی نیز به ویژه ممکن است در ایجاد حالت ضعف مزمن دخالت داشته باشد. شایع ترین علل ضعف؛ اختلال در کارکرد غدد فوق کلیوی، بی خوابی، عفونت ها به ویژه عفونت های گوارشیکه در بسیاری موارد ممکن است علائم گوارشی نداشته باشند و سرانجام عوامل تغذیه ای است. برخی انواع حساسیت های غذایی ممکن است با ضعف همراه باشند. بهترین مثال در این خصوص بیماری سلیاک است. در این بیماری به دلیل حساسیت به گلوتن (پروتئین موجود در گندم و جو)، مخاط روده آسیب می بیند و بیمار دچار سوءجذب مزمن مواد مغذی از جمله آهن و ویتامین b12 می شود. بیماران مبتلا به سلیاک به دلیل کمبودهای متعدد تغذیه ای، ممکن است علائم بالینی متنوعی داشته باشند که ضعف هم یکی از آن ها است. جدا از حساسیت های غذایی، ترکیب نامتناسب و نامتعادل رژیم غذایی نیز به ویژه ممکن است در ایجاد حالت ضعف مزمن دخالت داشته باشد. کمبود انواع مواد مغذی به ویژه ویتامین های گروه b،آهن و ویتامین d ممکن است زمینه ساز حالت ضعف باشند. * ضعف ناشی از کمبود ویتامین های گروه b هرچند کمبود ویتامین های b1، b2، b6 و نیاسین همگی می توانند موجب ضعف و بی حالی شوند، کمبود «حاشیه ای»ویتامین b12 بسیار شایع تر است و اهمیت خاصی دارد. منظور از کمبود حاشیه ای حالتی است که در آن کمبود به آن شدتی نیست که موجب علائم بالینی واضح شود نتیجه آن که اولا تشخیص آن دشوار است و ثانیا ممکن است اختلالات خفیف کارکردی و کاهش مقاومت بدن در برابر عفونت ها و دیگر تنیدگی (استرس)ها وجود داشته باشد. در این حال ممکن است بیمار تنها از بی خوابی، تحریک پذیری، عدم تمرکز و سرانجام ضعف و بی حالی شکایت داشته باشد. ویتامین b12 یکی از مواد مغذی است که در تقسیم یاخته ای دخالت دارد و با توجه به سرعت بالای تقسیم یاخته ای در مغز استخوان، وجود آن برای خون سازی طبیعی ضروری است. این ویتامین در کارکرد اعصاب نیز نقش دارد و از این رو کمبود آن ممکن است سبب احساس سوزن سوزن شدن نوک انگشتان، عدم تعادل، از دست دادن حافظه، ضعف و بی حالی و نهایتا آسیب جدی عصبی شود. در کمبودهای حاشیه ای این ویتامین، ممکن است تنها علائم غیراختصاصی نظیر کاهش توان و ضعف وجود داشته باشد. کمبود b12 به ویژه نزد سالمندان شایع تر است چراکه با افزایش سن، مخاط معده به تدریج تحلیل می رود و همین مسئله ممکن است موجب کاهش جذب ویتامین b12 شود. فرایند جذب ویتامین b12 بسیار پیچیده و حقیقتا یکی از معجزات آفرینش است (اما به راستی کجای آفرینش اعجاز نیست؟!). تنها همینقدر بگویم که جذب این ویتامین که روزانه تنها حدود دو سه میکروگرم (یعنی میلیونیوم گرم!!!) مورد نیاز است، محتاج وجود پروتئینی است که توسط مخاط معدی ترشح می شود. در گذشته کهماهیت این ماده ناشناخته بود، نام «عامل یا فاکتور درونی» را بر آن گذاردند ولی بعدها که خصوصیات آن کاملا شناخته شد، این نام همچنان بر روی آن ماند. بنابراین با تحلیل مخاط معدی در سالمندی، از ترشح عامل درونی و به تبع آن جذب ویتامین b12 نیز کاسته می شود. این ویتامین و اسیدفولیک از این نظر منحصر به فردند که برخلاف سایرویتامین های محلول در آب، در کبد ذخیره می شوند. برآورد شده است که ذخیره کبدی ویتامین b12 برای 4 تا 6 سال کفایت می کند! نکته درخور توجه دیگر اینکه این ویتامین، غذایی گیاهی ندارد و منحصرا در منابع غذایی جانوری یافت می شود. نتیجه آنکه گیاه خواران مطلق (یعنی آنان که نه تنها گوشت بلکه شیر، تخم مرغ و لبنیات هم نمی خورند) در معرض خطر کمبود این ویتامین هستند. با توجه به هزینه نسبتا بالای منابع غذایی جانوری، نوسانات اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم و به ویژه در سالمندانی که بازنشسته و مستمری بگیرند طبعا موجب کاهش سهم این دسته از مواد غذایی در سفره ایشان خواهد شد مضاف بر اینکه بسیاری از سالمندان ممکن است تنها زندگی کنند و آنگونه که باید مراقب ترکیب و مقدار غذای دریافتی خود نباشند. کمبود ویتامین b12، در صورت عدم درمان ممکن است به فقدان حافظه و آسیب های عصبی ماندگار منجر شود. انواع گوشت، جگر، تخم مرغ و لبنیات به ویژه پنیر از منابع خوب این ویتامین هستند. * ضعف ناشی از کمبود آهن یکی از شایع ترین کمبودهای تغذیه ای خاصه در خانم ها در سنین باروری (یعنی از شروع نخستین قاعدگی تا یائسگی)، کمبود آهن است. آهن در خون سازی و تبادلات گازهای تنفسی میان گویچه های سرخ خون و دیگر بافت ها دخالت دارد اما این تنها کارکرد این ماده نیست. آهن برای ساخت میانجی های عصبی و دفاع ایمنی بدن هم ضروری است. آهن در بدن به صورت ترکیبی به نام فریتین ذخیره می شود. کمبود مزمن آهن به تدریج موجب تخلیه ذخایر بدن می شود که در صورت عدم درمان، کم خونی را در پی خواهد داشت. بنابراین، امکان دارد در مراحل نخستین کمبود آهن، کم خونی وجود نداشته باشد اما در همین حال ممکن است بیمار از کاهش قدرت تمرکز، کاهش توان کاری و ضعف شکایت داشته باشد. کمبود ذخایر آهن در مردان وزنان یائسه ممکن است حاکی از خونریزی گوارشی مزمن باشد. در این حال لازم است ضمن ارزیابی کمی و کیفیرژیم غذایی بیمار، سلامت دستگاه گوارش او نیز بررسی شود. آهن در منابع غذایی گیاهی و جانوری وجود دارد. مقدار آهن در برخی فراورده های گیاهی ممکن است نسبتا بالا باشد اما معمولا درصد جذب آن ها در مقایسه با آهنغذاهای جانوری پایین تر است. به طور مثال هر 100 گرم گوشت راسته بی چربی گوساله، حدود 7/1 میلی گرم آهندارد در حالی که هر 100 گرم عدس پخته، دارای 3/3 میلی گرم آهن است. با این حال جذب آهن جانوری معمولا بیش از 20 درصد و آهن گیاهی بین 8-3 درصد است. انواع گوشت های سفید، عدس و به ویژه پروتئین سویا از منابع خوب و «سالم» آهن به شمار می روند. گوشت های قرمز و جگر البته از نظر آهن غنی ترند و کفایت جذب بالاتری هم دارند، اما بنا به دلایل بسیاری از جمله نوع و مقدار چربی های آن ها بهتر است مصرف آن ها هرچه بیشتر محدود شود. حتی در مواردی که کمبود آهن منجر به کم خونی شود هم نیازی به افزایش مصرف گوشت قرمز و جگر نیست. در این موارد معمولا فرآورده های دارویی آهن تجویز می شود که بسیار سریع تر، مۆثرتر، سالم تر و کم هزینه ترند! * ضعف ناشی از کمبود ویتامین d گفتیم کمبود آهن بسیار شایع است اما شاید شایع تر از آن، کمبود ویتامین dباشد. هرچند این ویتامین بر اثر مواجهه «مستقیم» با نور آفتاب، در پوست ساخته می شود و لایزالی چون خورشید در اختیار آدمی است، عوامل بسیاری از جمله ملاحظات فرهنگی و نوع پوشش، مناسبات اجتماعی و کار در محیط های سربسته، استفاده گسترده از کرم های ضد آفتاب و آلودگی هوا همگی این ارتباط طبیعی بشر را با خورشید گسسته اند. از سویی دیگر منابع غذایی طبیعی ویتامین d (به ویژه در سفره غذایی اغلب ایرانی ها) بی اندازه اندک است و عمدتا به ماهی های چرب و روغن جگر ماهی محدود می شود. نیاز روزانه انسان به این ویتامین دست کم 800 واحد و در اغلب موارد بین 2000-1500 واحد است درحالی که زرده تخم مرغ خام حدود 100 واحد ویتامین d دارد وشیر هم (حتی نوع پرچرب آن!) به هیچ روی قابل اعتنایی برای این ویتامین نیست. نتیجه دست به دست دادن این عوامل، «جهانگیری» کمبود ویتامین d بوده و متأسفانه این مسئله کم گریبانگیر میهن عزیزمان نیز نبوده است. پژوهش های انجام شده توسط انستیتو تحقیقات تغذیه ای و صنایع غذایی کشور نشان داده که بیش از 90 درصد کودکان دبستانی و خانم های پروزن و فربه 50-30 ساله شهر تهران در فصول سرد سال به درجاتی دچار کمبود ویتامین d هستند. در گذشته ای نه چندان دور تصور می شد که وظیفه ویتامین d عمدتا تنظیم سوخت وساز کلسیم و دخالت در ساخت و کارکرد بافت های سخت (استخوان و دندان) است (اعمال کلسمیک) اما امروزه معلوم شده است که دامنه اعمال ویتامین d بسیار گسترده تر است و تقریبا تمامی اندام ها و دستگاه های حیاتی بدن از جمله قلب و عروق، دستگاه ایمنی، مغز و اعصاب، ماهیچه ها و بخش درون ریز لوزالمعده (یعنی همان جایی که انسولین را ترشح می کند) تحت تأثیر این ویتامین هستند (اعمال غیرکلسمیک). یکی از علائم کمبود ویتامین d، احساس خستگی و ضعف ماهیچه ای است. کمبود این ویتامین به ویژه در سالمندان شایع است و مطالعاتی نشان داده اند کهکمبود ویتامین d با تعداد دفعات زمین خوردن در سالمندان مستقیما ارتباط دارد. هرچند کمبود ویتامین های b1، b2، b6 و نیاسین همگی می توانند موجب ضعف و بی حالی شوند، کمبود «حاشیه ای» ویتامین b12 بسیار شایع تر است و اهمیت خاصی دارد. منظور از کمبود حاشیه ای حالتی است که در آن کمبود به آن شدتی نیست که موجب علائم بالینی واضح شود * ضعف ناشی از کمبود دریافت انرژی حال که صحبت از سالمندان شد بد نیست به یکی دیگر از علل شایع ضعف غیرعادی در سالمندان اشاره ای بکنم و آن کمبود دریافت انرژی است. تغذیه سالمندانمبحث بسیار مفصلی است و مجال دیگری را می طلبد اما همینقدر بگویم که کمبود دریافت انرژی اساسا به شکلکاهش وزن تظاهر می یابد. کاهش وزن ناخواسته بیش از 5 درصد در طی 3 ماه یا 10 درصد در طی 6 ماه گذشته حتما نیاز به ارزیابی پزشکی دارد.

مطالب مرتبط
طرز تهیه شیرینی دورنگ برای تغذیه دانش آموزان
۱۳۹۵ شنبه ۱ آبان
طرز تهیه شیرینی دورنگ برای تغذیه دانش آموزان
مادرها با شروع سال تحصیلی و با دغدغه ی تغذیه دانش آموزان و میان وعده ها رو به رو هستند به همین منظور آموزشی را برای رفع این مشکل برای شما عزیزان قرا...
تنقلات،عامل اصلی سوء تغذیه در کودکان
۱۳۹۵ يکشنبه ۲۴ مرداد
تنقلات،عامل اصلی سوء تغذیه در کودکان
استفاده از تنقلات و دریافتِ کمِ مواد غذایی ابتدا موجب کاهش وزن کودک میشود و اگر این کم غذایی ادامه یابد، به تدریج، کودک خود را با این وضع منطبق میکند....
رزیم غذایی
۱۳۹۵ پنج شنبه ۲۱ مرداد
رزیم غذایی
صطلاح «تغذیه سالم» به معنی اجتناب از غذاهای فرآوری ‌شده و تمرکز بر غذاهای کامل است. شاید خیلی ساده به‌نظر می‌رسد. اما وقتی پای عمل به میان می‌آید، مصر...
تغذیه با شیر مادر کلید طلایی سلامت مادر و نوزاد  بهداشت و تغذیه | تغذیه با شیر مادر کلید طلایی سلامت مادر و نوزاد
۱۳۹۵ دوشنبه ۱۸ مرداد
تغذیه با شیر مادر کلید طلایی سلامت مادر و نوزاد بهداشت و تغذیه | تغذی...
تغذیه با شیر مادر کلید طلایی سلامت مادر و نوزاد است و علاوه بر این، سالانه سبب صرفه جویی 300 میلیارد دلار هزینه در جهان می شود.
نظر شما :
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید
captcha