نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبسایت چیست؟
عالی
59%
 
خوب
23%
 
معمولی
5%
 
ضعیف
10%
 
  • تلگرام
  • تلگرام
امروز
۱۳۹۵ پنج شنبه ۱۸ آذر
اِلخَميس ٨ ربيع الاول ١٤٣٨
Thursday, December 08, 2016
کد : 672-22589      تاریخ ایجاد : ۱۳۹۲ شنبه ۳ اسفند      تعداد بازدید : 171

کبوترخانه های خمین، نمادی از هنر معماری ایران

شهرستان خمین دارای بناهای تاریخی کهنی است که یکی از این بناها کبوترخانه هایی است که شگفتی آن چشم هر بیننده و گردشگری را برمی انگیزد.

تدبیر24: در روستاهای خمین ساختمان های منفردشکل بزرگ و کنگره دار با نوارهایی از گچ سفید رنگ مستطیلی شکل ساخته شده که بیشتر آنها در بین زمین های مزروعی و گندم زارها ،در اطراف رودخانه و باغات بنا شده است.  
 
بناهای کنگره داری که نوار سفیدی از گچ در چهار طرف دیوارها و کنگره های اطراف سقف آنها کشیده شده و از هنر معماری خاصی برخوردارند با ساز وکارهای مناسب برای مقابله در برابر عوامل تهدید گر (سرما ،مار ،عقرب و...) بنا شده اند تا مامن خوبی برای کبوتران باشند.  
 
در ساختمان این برج ها از خشت خام (خاک رس) که در این شهرستان یافت می شود‎‏‍، چنان با مهارت استفاده شده که شگفتی هر اهل ذوقی را برمی انگیزد.  
 
کبوترخانه های دارای سوراخهای ورودی و خروجی محدودی هستند که در دیواره های بالای کبوتر خانه چوب متعددی نصب می شده تا کبوتر ها به راحتی بتوانند بر روی آنها بنشینند وسپس وارد کبوتر خانه بشوند.  
 
پایین کبوتر خانه ها از یک بریدگی خاص برخوردار است تا حشرات گزنده براحتی نتوانند از دیوارکبوتر خانه وارد آن بشوند و در داخل این برج ها مقیاس ها به طور اصولی درک می شود و نسبت های دقیق و آرایش بسیار جالب لانه های کبوتران بیننده را به کنجکاوی وا می دارد.  
 
موقعیت این برج ها طوری است که از هر نظر امنیت کبوتران را تامین و دسترسی به آب و دانه برای آنان به سهولت امکان پذیر باشد.  
 
در طرح هر برج به سه مساله توجه شده، به کار بردن حداقل مصالح ساختمانی با ایجاد حداکثر لانه های کبوتر و فضاهای ارتباطی به طوری که مصالح ساختمانی مصرفی در برج ها از خشت خام می باشد و خشت ها فقط فشار را تحمل می کنند و تحمل آنها در برابر نیروهای کششی و پیچشی حداقل است.  
 
مساله تهویه در داخل برج حائز اهمیت است، داخل برج در طول سال باید از حرارت مطبوعی برخوردار باشد تا کبوتران بتوانند در شرایط مساعدی تخمگذاری کنند.  
 
با توجه به اینکه کبوتران در تاریکی دید کافی ندارند از این جهت روشنایی داخل برج به نحوی تامین شده که کبوتران به آسانی می توانند لانه های خود را پیدا کنند و ورود و خروج شان به سهولت امکان پذیر است.  
 
پنجره ها و برجک های مشبک در برج باید به نحوی تعبیه شده باشد، که کبوتران برای ورود و خروج، دچار مشکل نشوند و مجبور نشوند برای یافتن لانه هایشان داخل برج را دور بزنند.  
 
کشاورزان شهرستان خمین بدین روش فضله های کبوتران را به عنوان کود و برای تقویت زمین کشاورزی شان استفاده می کرده اند.
 
در برج کبوتر جمع آوری فضولات کبوتران به عنوان کود، دور کردن کبوتران از مزارع جهت جلوگیری از آسیب رساندن به مزارع و شکار کبوتران و استفاده از گوشت آنها از اهداف احداث این بناهاست.  
 
این فضولات در زندگی اقتصادی زارعان محلی نقش موثری داشته، به همین علت کبوتران نزد آنها کم و بیش از اهمیت خاصی برخوردار بوده اند.  
 
با مروری بر نوشته های جهانگردان در طی سه قرن گذشته می توان نتیجه گرفت که قدمت این برج ها به درستی معلوم نیست.  
 
آنچه مسلم است بیش از 700 سال، برج های کبوتر خرید و فروش می شده و حتی صاحبان آنها به علت درآمد قابل توجهی که از این برج ها عایدشان می شد، همه ساله مبلغی به عنوان مالیات به دولت های وقت پرداخت می کردند.  
 
هر کبوترخانه نسبت به جذب کبوترهای محیط خود دارای قیمت واعتباری خاص بوده که فرد صاحب کبوترخانه از این اعتبار برخود می بالیده است.  
 
سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مرکزی گفت: هفت کبوترخانه در شهرستان خمین ثبت آثار ملی شده است.  
 
سید ˈمحسن رحمتی ˈ افزود: در این شهرستان 70 کبوترخانه مربوط به دوران صفویه، قاجاریه، پهلوی وجود دارد که برای حفظ و احیای این آثار کهن تاکنون اقدامی نشده است.  
 
وی ادامه داد: عملکرد اقتصادی کبوترخانه ها در گذشته بر کسی پوشیده نیست، زیرا این مکانها زمانی به عنوان مرغوب ترین کود از آنها استفاده می شد.  
 
در مجموع می توان گفت: کود کبوترخانه ها از بهترین تقویت کنندهای زمین های کشاورزی محسوب می شده است که این ارزش های سالم زیست محیطی با آمدن کودهای شیمیایی کم کم رنگ باختند و هم اکنون از آن کبوترخانه های مالامال از جمعیت کبوتر ویرانه هایی بیش باقی نمانده است


منبع: http://newspool.ir/fa/ndt/4978999/کبوترخانه-های-خمین--نمادی-از-هنر-معماری-ایران
نظر شما :
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید
captcha